პატარა ჟირაფი

ბავშვის აღზრდა და განათლება


დატოვე კომენტარი

ნორვეგიულ საბავშვო ბაღებში ბუნებასთან სიახლოვე ადრეული განათლების ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ელემენტია

1ნორვეგიელებს აქვთ გამოთქმა „ არ არსებობს ცუდი ამინდი, არსებობს მხოლოდ ამინდისთვის შეუფერებელი ტანსაცმელი“.  გარეთ, ბუნებაში ყოფნა ნორვეგიელი ბაღის მასწავლებლებისათვის, ისევე როგორც ნორვეგიელი მშობლებისთვის, ბავშვის განვითარებისთვის უმნიშვნელოვანესი ფაქტორია.

ნორვეგიულ ბაღებისთვის მნიშვნელოვანია, რომ ბავშებს ჰქონდეთ მათ ბუნებრივ გარემოსთან კავშირის დამყარების საშუალება.  ამიტომაც, მიუხედავად ამინდისა,  ბავშვები იქ დღის უმეტეს ნაწილს გარეთ ატარებენ. ამ დროს პრობლემას სულაც არ წარმოადგენს დაბალი ტემპერატურა. მთავარია ბავშვები ამინდის შესაფერისად იყვნენ ჩაცმულნი.

გარდა ბუნებაში, სუფთა ჰაერზე ყოფნისა, ბავშვები ასევე დიდ დროს ატარებენ ცხოველებთან. ბაღების ნაწილს აქვს ცხოველთა პატარა ფერმა, სადაც ბავშვებს შესაძლებლობა აქვთ ხელით შეეხონ, დააპურონ და ითამაშობონ ცხოველებთან. ღორები, ცხვრები, ძროხები და ქათმები – ამ ცხოველებთან ურთიერთობა ამ ბაღების დიდი ნაწილისთვის ჩვეულებრივი დღის ნაწილია.

როგორც ნორვეგიელი მასწავლებლები ამბობენ, გარეთ ბუნებაში ყოფნისას ბავშვს შესაძლებლობა აქვს ისწავლოს ძალიან ბევრი რამ და ამ ყველაფერს, რაც მთავარია, სწავლობს საკუთარი გამოცდილებით, პროცესში უშუალო ჩართვით. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მცირეწლოვანი ასაკის ბავშვებისათვის, რადგანაც ისინი ყველაფერს ამ ასაკში სწავლობენ შეხებით და უშუალო გაკეთებით. სწავლება ამ დროს ხდება არა ვიღაცის ნათქვამიდან გამომდინარე, ანუ არა როცა მასწავლებელი ეუბნება ბავშვს იმას თუ რა უნდა ისწვლოს, არამედ სწავლა ხდება მაშინ, როდესაც ბავშვს აქვს საშუალება მოსინჯოს საკუთარი თავი ამა თუ იმ საქმეში. ბუნებაში ყოფნა კი ბავშვს აძლევს ასეთი გამოცდილების ქონის უამრავ საშუალებას.

ნორვეგიულ ბაღებში გარეთ ყოფნის დროს ბავშვებს აქვთ აქტივობები სახალისო მეცნიერებაში: ქვთ საშუალება ხელით შეეხონ და შეისწავლონ ხოჭოები, ამოთხარონ ორმოები, გააკეთონ ამინდზე დაკვირვების სადგურები, შეიგრძნონ ყვავილების სურნელი, მოისმინონ ჩიტების გალობა.

ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ამ ბაღების მიდგომაში კი ის არის, რომ  აქ ბავშვებს აქვთ დამოუკოდებლად თამაშის შესაძებლობა. ამ დროს მათ ეძლევათ საშუალება თვითონ, უფროსები ჩარევის გარეშე გაუმკლავდნენ მათ წინაშე არსებულ გამოწვევებს და ასევე დამოუკიდებლად შეაფასონ მათ წინაშე არსებული რისკები. ბავშვებს აქ აქვთ სივრცე, თავისუფლება და შესაძებლობა გამოიყენონ საკუთარი წარმოსხავა, ისწავლონ საკუთარი გამოცდილებით  და განვითარდნენ.

 

Connecting with Nature, Early Childhood Care and Education in Norway – http://www.earlychildhoodireland.ie/policy-research-and-media/previous-events/a-recent-study-visit-to-norway/


დატოვე კომენტარი

წიგნის ფესტივალი, “პატარა ჟირაფი” და სამი გოჭის ზღაპარი

ახალი წლის წინა დღეებში თბილისის საერთაშორისო წიგნის ფესტივალი ჩატარდა. ორგანიზატორებმა “პატარა ჟირაფიც” მიიწვიეს :)

გადავწყვიტე ბავშვებისთვის რაიმე ისეთი სახალისო აქტივობა მომეფიქრებინა, რომელიც წიგნებთან კავშირში იქნებოდა. ბოლოს თოჯინების თეატრზე შევაჩერე არჩევანი. დავგეგმე ბავშვებთან ერთად გამეკეთებინა ყველაფერი: თეატრიც და თოჯინებიც, თან გადავწყვიტე ისეთი სპექტაკლი ამერჩია, რომელსაც ბავშვები მარტივად თვითონ გაითამაშებდნენ. ავირჩიე სამი გოჭის ზღაპარი და დაველოდე აქტივობისთვის დაგეგმილ დღეს. მსგავსი რამ ადრე სახლში გავაკეთე ბავშვებთან ერთად და გარკვეული გამოცდილება უკვე მქონდა თუ რა როგორ უნდა გაკეთებულიყო.

დღე სახალისო გამოგვივიდა.

თავიდან დავიწყეთ გოჭების მომზადება სპექტაკლისთვის :)

4

ბავშვვები, რომლებიც ხედავდნენ ჩვენს საქმიანობას ძალიან უნდოდათ შემოერთდება, მაგრამ გამონაკლისი შემთხვევის გარდა მათ დიდხანს არ ტოვებდნენ ჩვენს კარავში, რადგან მშობლების უმეტესობას ეჩქარებოდა.

2

 

დგვრჩნენ ერთგული ბავშვები, რომლებიც მშობლების თხოვნის და მიუხედავად ადგილიდან არ დაიძრნენ, სანამ ბოლომდე არ მივიყვანეთ საქმე :)


6

 

როგორც დაგეგმილი გვქონდა, გავაკეთეთ თოჯინები თეატრისთვის. ბოლოს კი უშუალოდ თოჯინების თეატრიც. ბავშვებმა გაიხსენეს სამი გოჭის ზღაპარი და თვითონ გაითამაშეს სპექტაკლიც :)

1

იმ დღეს კიდევ ერთხელ დავფიქრდი ერთ რამეზე, რომელზეც არაერთხელ ადრეც მიფიქრია…რამდენი რამ აკლიათ ბავშვებს საქართველოში.  როცა მშობლები ცდილობენ,  სადმე შესაფერის ადგილას წაიყვანონ ბავშვები დროის მხიარულად გასატარებლად – ძალიან მწირი არჩევანის ფონზე უწევთ გადაწყვეტილების მიღება.

სად უნდა წაიყვანო ბავშვი თბილისში? როგორც მესმის და ვხედავ არჩევანი ძირითადად შემოიფარგლება თეატრითა და კინოთი (სადაც ასევე მწირია არჩევანი ბაშვებისთვის), არის კიდევ ძალიან უღიმღამო პარკები, რომელსაც უფრო და უფრო ავიწროებენ მდიდარი ძიები და კიდევ სრულიად არასასრუველი ადგილები – მაკდონალდსი და ვენდი. სხვა ადგილი სამწუხაროდ არ მახსენდება, სადაც ბავშვის წაყვანა შესაძლებელია წელიწადის ნებისმიერ დროს. თუ გახსენდებათ რამე, რაც მე არ ვიცი ან არ მახსენდება, იქნებ გამიზიაროთ :)

არა და რამდენ რამეს ვაკლებთ ბავშვებს…განსაკუთრებით ჩემთვის საოცნებოა საბავშვო მუზეუმი, რომელიც ინტერაქტიულ განმავითარებელ აქტივობებს სთავაზობს ბავშვებს და აჩვენებს, რომ მეცნიერება სახალისოა.

ძალიან მინდა რამე ისეთი საბავშვო ადგილი, კლუბი გავაკეთო, სადაც ბევრი საინტერესო, სასარგებლო და განმავითარებელი აქტივობა იქნებდა მუდამ დაგეგმილი და სადაც ბავშვებს მისვლა შეეძლებათ არა მხოლოდ ახალი წლის წინა დღეებში, არამედ წელიწადის ნებისმიერ დროს.

7


2 Comments

არასწორი შექება შესაძლოა საზიანოც კი იყოს ბავშვისთვის

7სტენფორდის უნივერსიტეტის პროფესორი ქეროლ დვეკი 1960-იანი წლებიდან იკვლევს ისეთ თემას, როგორიცაა მოტივაცია და ხასიათის სიმტკიცე. კვლევის შედეგებიდან გამომდინარე, მან დაასკვნა, რომ ბავშვები იყოფიან ორ ჯგუფად:

პირველ ჯგუფში შედიან ის ბავშვები, რომლებსაც სჯერათ, რომ თუ ბევრი შრომა და შენს თავზე სერიოზული მუშაობა გჭირდება, მაშინ უუნარო და უნიჭო ხარ. ისინი ფიქრობენ, რომ ადამიანის ინტელექტი დაბადებისას უკვე განსაზღვრულია და მისი შეცვლა უბრალოდ შეუძლებელია.  მათი აზრით, თუ უნარი გაქვს, ყველაფერს ძალიან ადვილად, ზედმეტი ძალისხმევის გარეშე აკეთებ.

როდესაც ეს ბავშვები, რომლებსაც მიანიჭეს ნიჭიერისა და განსაკუთრებულად ჭკვიანის სტატუსი, რაიმე საქმეში მარცხს განიცდიან, თავს გრძნობენ, როგორც ხაფანგში დატყვევებულნი და ფიქრობენ, რომ სინამდვილეში სულაც არ არიან ისეთი ჭკვიანები და ნიჭიერები, როგორც მათ აქამდე ახასიათებდნენ სხვები. ხოლო იმისათვის, რომ არ დაკარგონ აქამდე მოპოვებული ჭკვიანის ან ნიჭიერის სტატუსი, ცდილობენ თავი აარიდონ რთულ ამოცანებს.

ასეთი ბავშვების დასახასიათებლად პროფესორი დვეკი იყენებს უკვე ფართოდ დამკვიდრებულ ტერმინს „fixed mindset“ -ანუ ფსიქოლოგიური განწყობა, როცა არ გჯერა უნარების გაუმჯობესების შესაძლებლობის.

მეორე ჯგუფში კი, დოქტორ დვეკის დაკვირვებით, შედიან ბავშვები, რომლებსაც მტკიცედ სჯერათ იმის, რომ რაც უფრო მეტს იშრომებ, ისწავლი და მეტ სირთულეებს გაუმკლავდები, მით უფრო ჭკვიანი გახდები ანუ უფრო გაიზრდება შენი გონებრივი თუ სხვა სახის უნარები. ამ ბავშვებს ესმით, რომ გენიოსებსაც სჭირდებათ ბევრი მუშაობა.

როდესაც რაიმე არ გამოსდით, მათ სჯერათ, რომ მოცემული საკითხისთვის მეტი დროის გამოყოფითა და უფრო მეტი მიზანმიმართული შრომით, შესაძლებელია სირთულის დაძლევა და პრობლემის მოგვარება. ისინი მეტ ღირებულაბას ანიჭებენ სწავლის პროცესს, ვიდრე სხვის თვალში ჭკვიანის ან ნიჭიერის სტატუსის მოპოვებას. ამიტომაც ისინი დიდ სიმტკიცეს იჩენენ რთულ ამოცანებთან გამკლავებისას. ამ ჯგუფში შემავალი ბავშვებისთვის დვეკი იყენებს ტერმინს „Growth Mindset“ – ანუ ფსიქოლოგიური განწყობა, როცა გჯერა, რომ ბევრი შრომითა და შეუპოვრობით, შესაძლებელია უნარების განვითარება.

საინტერესოა, რის შედეგად ხვდებიან ბავშვები პირველ ან მეორე ჯგუფში და საიდან უჩნდებათ მათ მსგავსი შეხედულებები და ფსოქოლოგიური განწყობა?

როგორც პროფესორი დვეკი კვლევის შედეგებიდან გამომდინარე უჩვენებს, ეს პირდაპირ კავშირშია იმასთან თუ როგორ ვურთიერთობთ ბავშვებთან და რა სახის შექებას მივმართავთ მათ წასახალისებლად. ის თუ რა სიტყვების გამოყენებით ვაქებთ ბავშვებს, პირდაპირ გავლენას ახდენს მათი ხასიათის ჩამოყალიბებაზე და მათ დამოკიდებულებაზე რთულ საკითხებთან. ამ ყველაფერს კი უკვე მნიშვნელობა ენიჭება 1 წლის ასაკიდან.

ამ საკითხზე ჩატარებული კვლევები

პროფესორმა დვეკმა ერთ-ერთი კვლევის ფარგლებში მოიწვია მეხუთე კლასელები, გაყო ისინი ორ ჯგუფად და მისცა ამოცანები IQ (ინტელექტის კოეფიციენტი) ტესტიდან.

პირველ ჯგუფში შემავალ ბავშვებს შექებისას მკლევარებმა უთხრეს, რომ ისინი ნიჭიერები და ჭკვიანები იყვნენ:

„ძალიან კარგი ქულა მიიღე. ალბათ ამ საკითხში ძალიან ნიჭიერი ხარ“

მეორე ჯგუფში შემავალი ბავშვები კი შეაქეს მათი ძალისხმევისთვის და უთხრეს:

 „ძალიან კარგი ქულა მიიღე. ალბათ ძალიან მოინდომე“.

ტესტების პირველი შედეგების დასრულების შემდეგ, ქალბატონმა დვეკმა განაგრძო კვლევა და ბავშვებს მისცა არჩევანის საშუალება: აერჩიათ რთული ან მარტივი ამოცანა შემდეგი ეტაპისთვის.

ბავშვებმა, რომლებიც შეაქეს მათი მონდომებისთვის, აირჩიეს უფრო რთული ამოცანები, იცოდნენ რა რომ ასე უფრო მეტის სწავლას შეძლებდნენ. ამ ჯგუფში შემავალი ბავშვები ძირითადად რჩებოდნენ სწავლის მიმართ მოტივირებულნი და არ კარგავდნენ თავდაჯერებულობას ამოცანების საგრძნობლად გართულების შემთხვევაშიც.

რაც შეეხება იმ ბავშვებს, რომლებიც შეაქეს მათი ნიჭისთვის, ირჩევდნენ უფრო მარტივ ამოცანებს ტესტის შემდეგი ეტაპისთვის. იცოდნენ რა, რომ ჰქონდათ ამ ამოცანებში წარმატების მიღწევის უფრო დიდი შანსი. მაგრამ მათი თავდაჯერებულობა საგრძნობლად შემცირდა ამოცანების გართულების შემდეგ, ხოლო ქულების გადათვლისას კი ისინი ცდილობდნენ ეჩვენებინათ თითქოს უფრო მაღალი ქულები მიიღეს ტესტებში ვიდრე ეს სინამდვილეში იყო.

ერთ-ერთი კვლევა ამ საკითხზე დვეკმა ჩაატარა ამერიკულ ოჯახებში. კვლევისთვის დვეკის ჯგფუმა აირჩია 53 ოჯახი. ყოველ 4 თვეში ერთხელ 2 წლის განმავლობაში სტენფორდის უნივერსიტეტის მკვლევარები მიდიოდნენ ამ ოჯახებში და აკეთებდნენ დაკვირვებას და ჩანაწერებს ოჯახში მიმდინარე ყოველდღიურ მოვლენებზე დაახლოებით 3 საათის განმავლობაში. ხოლო ამ კვლევაში ჩართული ოჯახების ბავშვები კვლევის დაწყების დროს იყვნენ დაახლოებით 1 წლის და 2 თვის.

მონაცემთა შეგროვების შემდეგ, მკვლევარები ითვლიდნენ თუ რამდენად ხშირად და რა ტიპის შესაქებ სიტყვებს იყენებდნენ მშობლები ბავშვების წახალისების დროს: აქებდნენ მონდომებისთვის, მცდელობისთვის თუ მათი რაიმე კონკრეტული თვისებების ხაზსგასასმელად, ასევე ჰქონდა თუ  არა ადგილი სხვა ტიპის შექებას, რომელსაც როგორც წესი ნეიტრალური ეფექტი აქვს ბავშზე, მაგალითად შექების დროს ისეთი სიტყვების გამოყენება, როგორიცაა „კარგია“, „მაგარია“ და ა.შ.

კვლევის საბოლოო შედეგების შესამოწმებლად დვეკის ჯგუფი იცდიდა 5 წელი.

შემდგომ ეტპზე, 5 წლის შემდეგ კი ჯგუფმა გამოიკვლია უკვე გაზრდილი ბავშვების დამოკიდებულება სირთულეებისა და სწავლების მიმართ (ამ დროს იგივე ბავშვები უკვე 7-8 წლისანი იყვნენ).

კვლევაში ჩართული ბავშვების გარკვეულ ნაწილს ამ ასაკში ჩამოუყალიბდათ „growth mindset“ ანუ ბავშვების ამ ნაწილს სჯეროდა მონდომებისა და შრომით მიღწეული წარმატების, ისინი უფრო მეტად იყვნენ დაინტერესებულნი რთული საკითხებით და არ ეშინოდათ მარცხის.

და როგორ ფიქრობთ, რომელ ბავშვებს ჩამოუყალიბდათ ასეთი დამოკიდებულბა?

იმ ბავშვებს, რომლებსაც მცირეწლოვან ასაკში აქებდნენ მცდელობისთვის, მონდომებისთვის და უშუალოდ სამუშაოს პროცესისთვის (ანუ იმაზე თუ როგორ აკეთებდა ის ამა თუ იმ საქმეს) და არა მისი ხასიათის თვისებისთვის (ჭკვიანი ხარ, ნიჭიერი ხარ და ა.შ).

ქეროლ დვეკის კვლევები გვიჩვენებს, რომ მნიშვნელოვანია უკვე 1 წლის ასაკიდან ბავშვებს მივცეთ საშუალება თვითონ გაუმკლავდნენ ყველა დაბრკოლებას და გამოსცადონ საკუთარი თავი. რომ გრძელ ვადაში არ მოაქვს კარგი შედეგი იმას, როცა პატარა დაბრკოლების შემჩნევისას ბავშვს ვეუბნებით: „მოდი მე დაგეხმარო“ ან კიდევ უფრო უარესი „მოდი მე გაგიკეთო“, თუ გვინდა ბავშვები ძლიერები გაიზარდონ და არ ეშინოდეთ სირთულეების, დაბრკოლებებთან შეჭიდების დროს არ უნდა გავიქცეთ მათ ნაცვლად საქმის გასაკეთებლად, არამედ უნდა ვუთხრათ: „შენ ეს თითქმის მოახერხე, კიდევ სცადე და აუცილებლად გამოგივა“.

მნიშვნეოვანია დავეხმაროთ ბავშვებს იმის გააზრებაში, რომ სირთულე არ ნიშნავს შეუძლებელს და წავახალისოთ ისე, რომ არ შეუშინდნენ  რთულ ამოცანებთან შეჭიდებას ცხოვრებაში. დავეხმაროთ დაიჯერონ, რომ ნიჭი არაფერია, თუ მას არ ახლავს მონდომება, ბევრი შრომა და შეუპოვრობა, რომელთა საშუალებითაც ყველაფრის სწავლაა შესაძლებელი.

წყარო:

Why Some Kids Try Harder and Some and Some Kids Give Up. Huffington Post: http://www.huffingtonpost.com/tracy-cutchlow/why-some-kids-try-harder-and-some-kids-give-up_b_5826816.html

 

 


2 Comments

ჩაის თემა და პატარა ჟირაფი

როცა გადაცემა “ჩაის თემაში” მთხოვეს გამოსვლა, ვცადე აქცენტი გამეკეთებინა იმ საკითხებზე, რაც ჩემის აზრით ძალიან მნიშვნელოვანია ბავშვის აღზრდის პროცესში:

1) ბავშთან სიახლოვე, რაც დღევანდელი ცხოვრების სტილიდან გამომდინარე განსაკუთრებით აკლიათ თანამედროვე ბავშვებს.

2) გაუცნობიერებელი ფსიქოლოგიური ძალადობის აღმოფხვრა ბავშვთან ურთიერთობაში 

3) იმის აღიარება, რომ ბავშვებიც აზროვნებენ და აქვთ საკუთარი აზრი, მიუხედავაც მცირე ასაკისა

4) წიგნები შეყვარება შესაძლებელია ბავშვთან წიგნებით ურთიერთობით – ანუ ყოველდღიურად სასიამოვნო წიგნის კითხვის რიტუალის გამართვით და არა ძალდატანებით.

ბოლო და მე-5 კი ის, რომ ჩვენ, მშობლებს მუდმივად გვჭირდება სწავლა და განვითარება, რათა ჩვენს შვილებს უკეთესად გავუგოთ და მივცეთ საუკეთესო მათი მომავლისთვის.

სხვა ბევრი რამეც მინდოდა მეთქვა, მაგრამ შეზღუდული დროის გამო გადავწყვიტე ეს საკითხები შემერჩია.

თქვენ შეცვლიდით ამ სიას?

8

 


5 Comments

პირველ რიგში თვითონ მშობლებმა უნდა დაუწესონ საკუთარ თავს ეკრანთან გატარებული დროის ლიმიტი

20მშობლების უმეტესობას ბევრჯერ მოუსმენია და წაუკითხია იმის შესახებ, რომ ეკრანთან (ტელევიზორი, კომპიუტერი, პლანშეტი, მობილური ტელეფონი) გარატებული დიდი დრო სერიოზული ზიანის მომტანია ბავშვებისთვის.

როგორც ბავშვის განვითარების სპეციალისტები და პედიატრები გვირჩევენ, 2 წლამდე ბავშვებს საერთოდ არ უნდა ჰქონდეთ შეხება ტექნოლოგიებთან, ხოლო შედარებით დიდებისთვის ეკრანთან გატარებული დრო უნდა იყოს საკმაოდ შეზღუდული.

მაგრამ ჩვენ თვითონ, მშობლები, როგორ და რამდენ დროს ვატარებთ ეკრანთან?

თქვენ ფიქრობთ, რომ ბავშვები ვერ ხედავენ თუ როგორ გამოუდმებით ამოწმებთ Facebook-ს ან თქვენს ელექტორნულ ფოსტას? კარგად დაფიქრდით ამ საკითხზე, ამბობს ფსიქოლოგი კეტრინ შტაინერ-ადეარი, რომელმაც მოიყვანა დამაფიქრებელი კვლევის შედეგები ამ საკითხზე  მის წიგნში „ დიდი გარღვევა ურთიერთობებში: ბავშობისა და ოჯახური ურთიერთობების დაცვა ციფრულ ეპოქაში.“

ქალბატონი კეტრინი ამბობს, რომ როგორც ფსიქოლოგს მას ხშირად უწევს მუშაობა ბავშვებთან, რომლებიც თავს ძალიან გაუცხოებულად გრძნობენ მუდმივად  ტექნოლოგიებში ჩაფლული მშობლებისგან და ამის გამო საკუთარ მშობლებზე ძალიან გაბრაზებული არიან და თავს ცუდად გრძნობენ.

ხშირად ბავშვებს უჩნდებათ შეგრძნება, რომ ისინი მშობლებისთვის უფრო ნაკლებლად მნიშვნელოვანნი არიან და რომ მშობლები თავს გაცილებით უფრო კარგად გრძნობენ მობილურ მოწყობილობებთან თუ კომპიუტერებთან, ვიდრე საკუთარ შვილებთან. გარდატეხის ასაკამდე მისული ან უკვე გარდატეხის ასაკში მყოფი ბავშვები შეხვედრებზე ხშირად ეუბნებიან ქალბატონ კეტრინს, რომ მათი მშობლები არიან „ჰიპოკრატები“, რადგანაც თვითონ ძალიან დიდ დროს ატარებენ ეკრანებთან, მაშინ, როდესაც შვილებს უკრძალავენ და ძალიან მკაცრად უზღუდავენ ამ დროს.

“ჩვენი ყურადღების მოპოვების მცდელობისგან ბავშვები თავს ძალიან დაქანცულად და მოწყენილად გრძნობენ“, ამბობს ქალბატონი შტაინერ-ადეარი. ის ამბობს, რომ რეალუარდ მშობლების მიერ ტექნოლოგიებთან გატარებული დიდი დრო ბევრად უფრო პრობლემურია, ვიდრე ბავშვების მიერ იგივეს კეთება.

როგორც ფსიქოლოგი ამბობს, ციფრულმა მოწყობილობებმა ნელ-ნელა განსაზღვრეს ჩვენი ვინაობა. იმის ნაცვლად, რომ ჩვენ ვეცადოთ და რეალურდ დაველაპარაკოთ ჩვენს მეუღლეს, შვილებს ან საუკეთესო მეგობრებს, რომლებთანაც ჩვეულებრივ შემთხვევაში გვექნებოდა ყოველდღიური საუბრები, უმეტესობა ჩვენთაგანი დღეს დაჰყურებს მობილურ მოწყობილობას იმის გასაგებად თუ ვის სჭირდება ის ან ვინ დაინტერესდა მისით. ამ ცდუნებასთან გამკლავება კი საკმაოდ რთულია. რეალობაში კი, როგორც წესი, ჩვენ სწორედ იმ ხალხისთვის ვართ ყველაზე მნიშვნელოვანნი, ვისაც ვაყოვნებთ და ვაცდევინებთ, სანამ შევამოწმებთ ჩვენს ტელეფონებს.

რაც იკლებს ხალხში, ეს არის სიღრმეებში ჩახედვის სურვილი და საკუთარი თავის ანალიზი. ძალიან ხშირად გვესმის როგორ ამბობენ ადამიანები, რომ თავს უხერხულად და ცუდად გრძნობენ თუ გამოუჩნდათ დასვენებისთვის ცოტა დრო და ამ დროს არ იყენებენ მობილურ მოწყობილობებს. ჩვენ დავკარგეთ წყანარად ოცნებისა და ფიქრის უნარი.

დღევანდელი რეალობა ბევრად განსხვავდება იმ დროისგან, როცა თაობები ტელევიზორის ეკრანის წინ იზრდებოდნენ. საქმე იმაშია, რომ ტელევიზორი არ იყო პირადი, ამბობს ქალბატონი კეტრინი. შენ უყურებდი რაღაც სხვას, ტელევიზორით არ გქონდა კონტაქტი მეგობრებთან და არც წერილებს იღებდი ამ მოწყობილობით. ახლა კი რეკლამებიც კი მობილურ მოწყობილობებში კონკრეტულ ადამიანზეა მიმრთული. ზოგადი შოუებისა და რეკლამებისგან განსხვავებით, რომელსაც ჩვეულებრივ ხედავთ ტელევიზორში, რეკლამები, რომლებსაც იღებთ მობილური მოწყობილობებითა და პერსონალური კომპიუტერებით ბევრად უფრო მორგებულია თქვენზე და ერთგვარად განსაზღვრავს თქვენს პიროვნებას.

როცა შევდივართ სოციალურ ქსელში და ვხედავთ რაღაც წვეულების სურათებს, სადაც ჩვენ არ ვიყავით მიწვეულები, ვღელავთ და ცუდ ხასიათზე ვდგებით. სოციალური ქსელები მომენტალური სიხარულის ან მომენტალური ცუდი განწყობის მომტანია. ეს კი ძალიან განსხვავდება ტელევიზორის ეკრანის წინ დროის გატარებისგან, სადაც რეალურად უფრო ვისვენებთ.

რა შეგვიძლია გავაკეთოთ ამი შესაჩერებლად?  

ვაღიაროთ, რომ ეს ყველაფერი რეალური პრობლემაა. ნუ ეცდებით ამ პრობლემის უგულებელყოფას და ნუ იტყვით, რომ უბრალოდ ახლა ცხოვრება ასეთია და მორჩა. თქვენ უნდა დაფიქრდეთ სერიზულად და გაანალიზოთ ის თუ ვინ და რა არის რეალურად თქვენთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი და იმაზეც თუ როგორ გინდათ გაატაროთ ამ ადამიანებთან თუ თქვენთვის რეალურად მნიშვნელოვან საკითხებზე დრო.

როდესაც რაღაც ხმა გეუბნებათ „ახლა მე უნდა შევამოწმო თუ რა ხდება ფეისბუკში“ უპასუხეთ ამ ხმას, რომ „ ეს ყველაფერი მოიცდის“. ან უბრალოდ მიიღეთ გადაწყვეტილება, რომ სოციალურ ქსელებსა და ელექტრონულ ფოსტას შეამოწმებთ მხოლოდ სამჯერ დღეში ან გამოყოფთ რეალური დასვენებისთვის შუადღეს ან საღამოს. შემდეგ კი მართლაც ისიამოვნებთ ამ დასვენებით და გაუძლებთ „შემოწმების“ ცდუნებას. ამ მოწყობილობებთან ჩვენი ურთიერთობა ქმნის ისეთ შთაბეჭდილებას, თითქოს ყველაფერი ბევრად უფრო სასწრაფოა, ვიდრე ეს სინამდვილეშია.

როგორ გვიშლიან ხელს ტექნოლოგიები ჩვენს შვილებთან ურთიერთობაში?

ბავშვებს არ სჭირდებათ ჩვენი სრულყოფილი ყურადღების კონცენტრაცია მუდმივად, მაგრამ მათ ნამდვილად სჭირდებათ იმის გაგება, რომ ისინი ჩვენთვის ნამდვილად მნიშვნელოვანნი არიან და რომ დღის რაღაც გარკვეული მონაკვეთების დროს და გარკვეულ სიტუაციებში მათ ჩვენ სრულყოფილად ვუთმობთ ჩვენს დროს. აუცილებლად უნდა იყოს რაღაც დრო, როდესაც მშობლები მთლიანად ბავშვებს დაუთმობენ, ყოველგვარი ყურადღების გადამტანი მოწყობილობების გარეშე.

არის თუ არა დღის რამე მონაკვეთი, რა დროსაც მობილური მოწყობილობები მთლიანად გამორთული უნდა იყოს მშობლებისა და ბავშვებისთვის?

მაგალითად სკოლისკენ მიმავალ გზაზე. ბავშვებს როგორც წესი სჭირდებათ გამკლავება საკუთარ შიშებთან თუ რაღაც ემოციურ საკითხებთან, რომელიც სკოლასთან არის დაკავშირებული. როდესაც ჩვენ ამ დროს ვაძლევთ მათ მობილურ მოწყობილობებს მათ ტვინს ვართმევთ საშუალებას გაიროას შეგუებისა და ემოციებთან გამკლავების გზა. მუდმივად ასეთი მიდგომის გამოყენებით, ბავშვები მიდიან დასკვნამდე, რომ ცხოვრებაში გარდამავალი ეტაპების გავლა ხდება ეკრანთან ერთად, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ერთგვარი ფსიქოლოგიური დამოკიდებულება.

მშობლები ძალიან ხშირად პატარებისთვის საფენების გამოცვლის დროსაც კი გასართობად ბავშვებს მობილურ მოწყობილობებს აძლევენ, იმის ნაცვლად რომ ამ დროს ეალერსონ და უმღერონ მათ. ასე ბავშები ეჩვევიან საკუთარი თავის დამშვიდებას  მობილური მოწყობილობებით.

იქნება ბავშვი 8 თვის, 2 თუ 7 წლის, ჩვენ უნდა ვეცადოთ და ვასწავლოთ მათ თუ როგორ უნდა გაუმკლავდნენ ამა თუ იმ საკითხს თვითონ. როგორ გადალახონ ესა თუ ის სირთულე, როგორ გადავიდნენ ერთი მდგომარეობიდან მეორეში და როგორ დაიწყნარონ საკუთარი თავი. ჩვენ ზედმეტად დამოკიდებულები ვხდებით კომპიუტერებზე ბავშვებთან ურთიეთობისას.

ძალიან ხშირად ჩვენ ვიყენებთ ჩვენს მობილურ მოწყობილობებს იმის გამო, რომ ვცდილობთ ვიყოთ ერთდროულად ორ ადგილას (სახლსა და სამსახურში). როგორ შეიძლება ზღვარი დავუწესოთ საკუთარ თავს?

კითხეთ თქვენს შვილებს. ზოგიერთ ბავშვს ურჩევნია მშობელი იჯდეს მანქანაში მისი საფეხბურთო მატჩის დროს, როდესაც მამა ან დედა საუბრობს ტელეფონით სამსახურის საქმეებზე. ამ დროს ისინი გრძნობენ, რომ თქვენ სამსახურში ხართ რეალურად და არა მის საფეხბურთო მატჩზე. ეს კი იწვევს სიშორის განცდას.

რაც უფრო კონკრეტულები ვიქნებით ბავშვებთან, მით უკეთესია. თუ თქვენ მუშაობთ სახლიდან, მაშინ უმჯობესია გახვიდეთ თქვენს ოთახში და ოთახის კარს მიაკრათ ნიშანი. მაგალითად:  წითელი ნიშნავს, რომ თქვენ მუშაობთ, ხოლო მწვანე ნიშნავს, რომ თქვენ დაასრულეთ სამუშაო და ეს სრულიად გასაგებია ბავშებისთვის.

კითხეთ ხოლმე თვითონ ბავშვებს, რა ურჩევნიათ და რა აგრძნობინებდათ მათ თავს უკეთესად. ზოგიერთმა ბავშვმა შესაძლებელია თქვას „ სულ ერთიაო“, მაგრამ უმჯობესია უბიძგოთ ბავშვებს იმისკენ, რომ დაფიქრდნენ და თვითონაც განავითარონ კარგი ქცევის კულტურა მობილურ ტექნოლოგიებთან მიმართებაში.

 

წყარო:

Parents are the ones who need limits on screen time. The Washington Post.  http://www.washingtonpost.com/news/parenting/wp/2014/08/06/parents-are-the-ones-who-need-limits-on-screen-time/

 


3 Comments

მშობლებისთვის აუცილებელია ისწავლონ შვილებთან ურთიერთობა

9მშობლებისთვის აუცილებელია ისწავლონ შვილებთან ურთიერთობა, შეიმუშაონ სასაუბროდ განსაკუთრებული მიდგომა და ეცადონ, რომ კარგად გაუგონ მათ.

წარმოიდგინეთ, როგორ ვიგრძნობდით თავს საოპერაციო ოთახში რომ შემოსულიყო ქირურგი და ოპერაციის წინ ჩვენთვის ეთქვა: “სიმართლე გითხრათ არ მაქვს დიდი განათლება მიღებული ქირურგიაში, მაგრამ მე მიყვარს ჩემი პაციენტები და საქმეში მე ვიყენებ საღ აზრს?“ ჩვენ, რა თქმა უნდა, ჩავვარდებოდით პანიკაში და გავიქცეოდით ჩვენი სიცოცხლის გადასარჩენად.

ის ბავშვებიც, ასევე რთულ სიტუაციაში არიან, რომელთა მშობლებსაც სჯერათ, რომ სიყვარული და საღი აზრი საკმარისია ბავშვის

აღზრდის პროცესში. როგორც ქირურგებს, მშობლებსაც სჭირდებათ განსაკუთრებული უნარების შეძენა, რათა გაუმკლავდნენ საკუთარი შვილების ყოველდღიურ საჭიროებებს. როგორც გამოცდილი და ნასწავლი ქირურგი, რომელიც ძალიან ფრთხილად არჩევს გაკვეთის ადგილს, მშობელიც  ასევე ფრთხილი და კარგად გათვითცნობიერებული უნდა იყოს იმაში  თუ როგორი სიტყვები შეარჩიოს შვილთან ურთიერთობისას. რადგანაც სიტყვას, იგივე ძალა აქვს, როგორც დანას. მას, ფიზიკური თუ არა, ბევრი ფსიქოლოგიური ჭრილობის მიყენება შეუძლია.

ნაწყვეტი წიგნიდან “მშობელსა და ბავშვს შორის”.

ავტორი დოქტორ ჰეიმ გ. გინიოტი

ფსიქოლოგი, ბავშვთა თერაპევტი, მშობელთა საგანმანათლებლო ჯგუფების დამაარსებელი 


დატოვე კომენტარი

როგორ შექმნეს მარიმ და ნიკუშამ სახალისო ხელოვნების ნიმუში

18ამ ზაფხულს, მარის და ნიკუშას ხშირად უჩდნებოდათ სურვილი სახალისო აპლიკაციების გაკეთების და შესაბამისად ბევრი სხვადასხვა რამ გააკეთეს კიდეც.

ერთ დღეს გადავწყვიტეთ სახალისო ხელოვნების ნიმუშის შექმნა :)

DSC_0556

 

ამ ხელოვნების ნიმუშზე მუშაობა კი დაიწყო იმით, რომ სახატავ ტილოზე გადააკრეს სკოჩი სხვადასხვა მიმართულებით.

4

 

შემდეგ დაიწყეს ღიად დარჩენილი ადგილების ფუნჯით გაფერადება.

10

მარიმ გადაწყვიტა სხვადასხვა ფერები გამოეყენებინა მისი ხელოვნების ნიმუშის შესაქმნელად.

8

ნიკუშამ კი გადაწყვიტა წითელი და თეთრი ფერების კომბინაცია წარმოედგინა მის ნამუშევარში.

13

ფერებზე მუშაობის დასრულების შემდეგ დიდი შესვენება გამოვაცხადეთ და დაველოდეთ საღებავების გაშრობას, რის შემდეგაც დადგა ბოლო და გადამწყვეტი ეტაპი :) – ტილოდან სკოჩის მოძრობა.

საბოლოო სახალისო ნამუშევრები კი მარის და ნიკუშას აი ასეთი გამოუვიდათ :)

15

გამოწერა

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 156 other followers