პატარა ჟირაფი

ბავშვის აღზრდა და განათლება


2 Comments

ტელევიზორი, ძალადობა და ბავშვები

violence-televisionთანამედროვე ბავშვების უმეტესობა ყოველდღიურად საკმაოდ დიდ დროს ატარებს ტელევიზორის ეკრანთან. ტელევიზორი კი საკმაოდ ძლიერი იარაღია ღირებულებათა სისტემის ჩამოსაყალიბებლად და ადამიანის ქცევაზე ზემოქმედების მოსახდენად.

სამწუხაროდ,  სატელევიზიო გადაცემები (ფილმები, მულტფილმები, სხვადსხვა ტიპის შოუები და ა.შ) დღეს დიდი რაოდენობით ძალადობის ელემენტებს შეიცავს. ბევრმა კვლევამ კი, რომელიც ჩატარდა იმის შესასწავლად თუ რა ზეგავლენა აქვს ასეთ გადაცემებს ბავშვებზე უჩვენა, რომ ამ გზით:

  • ბავშვებს უქვეითდებათ თანაგრძნობის უნარი და უქრებათ ემოციები ძალადობის მიმართ,
  • ძალადობა მათთვის ხდება პრობლემების გადაჭრის გზა,
  • ბავშვები ბაძავენ იმ მოძალადეებს, რომლებსაც ხედავენ ტელევიზორის ეკრანზე,
  • საკუთარ თავს ხშირად აიგივებენ ზოგიერთ გმირთან: მსხვერპლთან ან მოძალადესთან.

მუდმივად ძალადობის ყურება ტელევიზორით იწვევს ძალიან დიდ აგრესიას ბავშვებში. ზოგჯერ შესაძლებელია მხოლოდ ერთმა ძალადობის შემცველმა გადაცემამაც კი გაზარდოს აგრესია ბავშვში. ბავშვები, რომლებიც უყურებენ ისეთ გადაცემებს, ფილმებს, სადაც ძალადობა არის ძალიან რეალისტური, ხშირი და დაუსჯელი, მეტი ალბათობით ბაძავენ და იმეორებენ იმას, რასაც ხედავენ. ბავშვები, რომლებიც არიან ძალიან ემოციურები, აქვთ პრობლემები სწავლაში, ქცევაში და არიან იმპულსურები, უფრო ადვილად ექცევიან ტელევიზორში ნანახი ძალადობის გავლენის ქვეშ. ტელევიზიით ნანახმა ძალადობამ შესაძლოა მაშინვე იჩინოს თავი ბავშვის ქცევაში, მაგრამ შესაძლებელია იგი წლების შემდეგაც გამოვლინდეს.

ის ბავშვებიც კი, რომლებიც იზრდებიან ისეთ ოჯახებში, სადაც ძალადობა არ არის მისაღები, ექცევიან ასეთი გადაცემების გავლენის ქვეშ. მიუხედავად იმისა, რომ ტელევიზორი არ არის ძალადობრივი ქცევის ერთადერთი გამომწვევი მიზეზი, ის მაინც მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ამ მხრივ. ამიტომაც, მნიშვნელოვანია მშობლები განსკუთრებული ყურადღებით მოეკიდონ ამ საკითხს და გაითვალისწინონ შემდეგი:

  • თვალყური ადევნონ იმას თუ რა გადაცემებს უყურებენ მათი შვილები და ეცადონ შვილებთან ერთად უყურონ შერჩეულ გადაცემებს;
  • შეზღუდონ ტელევიზორის ეკრანის წინ გატარებული დრო და არ დადგან ტელევიზორი ბავშვის ოთახში;
  • აუხსნან ბავშვებს, რომ მიუხედავად იმისა,რომ ფილმში ძალადობრივ სცენაში მონაწილეობისას მსახიობებს სინამდვილეში არაფერი მოსდით, რეალურ ცხოვრებაში ასეთი რამ დაუშვებელია და ძალიან მძიმე შედეგით სრულდება.
  • არ მისცენ ბავშვებს საშუალება უყურონ ძალადობრივ ფილმებსა და გადაცემებს, გადართონ სხვა არხზე როცა ძალადობის ელემენტები ჩნდება ეკრანზე და აუხსნან თუ რატომ არის ამის გაკეთება აუცილებელი და რატომ არის ასეთი მოქმედება ზოგადად მიუღებელი;.
  • ყოველთვის, როდესაც შეესწრებიან ტელევიზორში ძალადობრივ სიტუაციას, ხაზი გაუსვან იმ ფაქტს, რომ ასეთი მიდგომა სრულიად მიუღებელია და რომ ის არ არის პრობლემის მოგვარების სწორი გზა.
  • თანატოლების ზემოქმედების შესამცირებლად, სასურველია სხვა მშობლებთანაც საუბარი, რომ მეგობრების მშობლებმაც მსგავსი წესები შეიმუშაონ ტელევიზორთან მიმართებაში.

გარდა ძალადობისა, ტელევიზია სამწუხაროდ ხელს უწყობს სხვადასხვა სტერეოტიპების ჩამოყალიბებასაც და საერთოდ, მიუხედავად იმისა თუ რა ტიპის გადაცემაზეა საუბარი, უმჯობესია ტელევიზორთან გატარებული დრო იყოს მინიმუმამდე დაყვანილი, რათა არ შემცირდეს უფრო საინტერესო და სასარგებლო აქტივობებისთვის გამოყოფილი დრო.

 

წყარო:

American Academy of Child & Adolescent Psychiatry – “Children and TV Violance”.


დატოვე კომენტარი

სახალისო ექსპერიმენტი – მოტივტივე კვერცხი

1მარიმ და მე გადავწყვიტეთ პერიოდულად ჩავატაროთ სახალისო ექსპერიმენტები და ამ გზით გამოვიკვლიოთ და შევისწავლოთ სხვადასხვა საინტერესო საკითხი.

ჩვენი წინა ექსპერიმენტი სიმკვრივის თემას შეეხებოდა, სადაც ვნახეთ თუ როგორ და რატომ იძირება ფორთოხალი მას შემდეგ რაც ის გაიფცქვნება.

გადავწყვიტეთ შემდეგ ესქპერიმენტშიც გაგვეგრძელებინა სიმკვრივის თემა. ამჯერად ამ საკითხზე დაკვირვება კვერცხის საშუალებით გავაკეთეთ და შევამოწმეთ თუ როდის და რატომ ტივტივებს კვერცხი წყალში.

ესეც ჩვენი ექსპერიმენტი

 


დატოვე კომენტარი

ნორვეგიულ საბავშვო ბაღებში ბუნებასთან სიახლოვე ადრეული განათლების ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ელემენტია

1ნორვეგიელებს აქვთ გამოთქმა „ არ არსებობს ცუდი ამინდი, არსებობს მხოლოდ ამინდისთვის შეუფერებელი ტანსაცმელი“.  გარეთ, ბუნებაში ყოფნა ნორვეგიელი ბაღის მასწავლებლებისათვის, ისევე როგორც ნორვეგიელი მშობლებისთვის, ბავშვის განვითარებისთვის უმნიშვნელოვანესი ფაქტორია.

ნორვეგიულ ბაღებისთვის მნიშვნელოვანია, რომ ბავშებს ჰქონდეთ მათ ბუნებრივ გარემოსთან კავშირის დამყარების საშუალება.  ამიტომაც, მიუხედავად ამინდისა,  ბავშვები იქ დღის უმეტეს ნაწილს გარეთ ატარებენ. ამ დროს პრობლემას სულაც არ წარმოადგენს დაბალი ტემპერატურა. მთავარია ბავშვები ამინდის შესაფერისად იყვნენ ჩაცმულნი.

გარდა ბუნებაში, სუფთა ჰაერზე ყოფნისა, ბავშვები ასევე დიდ დროს ატარებენ ცხოველებთან. ბაღების ნაწილს აქვს ცხოველთა პატარა ფერმა, სადაც ბავშვებს შესაძლებლობა აქვთ ხელით შეეხონ, დააპურონ და ითამაშობონ ცხოველებთან. ღორები, ცხვრები, ძროხები და ქათმები – ამ ცხოველებთან ურთიერთობა ამ ბაღების დიდი ნაწილისთვის ჩვეულებრივი დღის ნაწილია.

როგორც ნორვეგიელი მასწავლებლები ამბობენ, გარეთ ბუნებაში ყოფნისას ბავშვს შესაძლებლობა აქვს ისწავლოს ძალიან ბევრი რამ და ამ ყველაფერს, რაც მთავარია, სწავლობს საკუთარი გამოცდილებით, პროცესში უშუალო ჩართვით. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მცირეწლოვანი ასაკის ბავშვებისათვის, რადგანაც ისინი ყველაფერს ამ ასაკში სწავლობენ შეხებით და უშუალო გაკეთებით. სწავლება ამ დროს ხდება არა ვიღაცის ნათქვამიდან გამომდინარე, ანუ არა როცა მასწავლებელი ეუბნება ბავშვს იმას თუ რა უნდა ისწვლოს, არამედ სწავლა ხდება მაშინ, როდესაც ბავშვს აქვს საშუალება მოსინჯოს საკუთარი თავი ამა თუ იმ საქმეში. ბუნებაში ყოფნა კი ბავშვს აძლევს ასეთი გამოცდილების ქონის უამრავ საშუალებას.

ნორვეგიულ ბაღებში გარეთ ყოფნის დროს ბავშვებს აქვთ აქტივობები სახალისო მეცნიერებაში: ქვთ საშუალება ხელით შეეხონ და შეისწავლონ ხოჭოები, ამოთხარონ ორმოები, გააკეთონ ამინდზე დაკვირვების სადგურები, შეიგრძნონ ყვავილების სურნელი, მოისმინონ ჩიტების გალობა.

ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ამ ბაღების მიდგომაში კი ის არის, რომ  აქ ბავშვებს აქვთ დამოუკოდებლად თამაშის შესაძებლობა. ამ დროს მათ ეძლევათ საშუალება თვითონ, უფროსები ჩარევის გარეშე გაუმკლავდნენ მათ წინაშე არსებულ გამოწვევებს და ასევე დამოუკიდებლად შეაფასონ მათ წინაშე არსებული რისკები. ბავშვებს აქ აქვთ სივრცე, თავისუფლება და შესაძებლობა გამოიყენონ საკუთარი წარმოსხავა, ისწავლონ საკუთარი გამოცდილებით  და განვითარდნენ.

 

Connecting with Nature, Early Childhood Care and Education in Norway – http://www.earlychildhoodireland.ie/policy-research-and-media/previous-events/a-recent-study-visit-to-norway/


%(count)s კომენტარი

სახალისო სამეცნიერო ექსპერიმენტი – იძირება თუ არა ფორთოხალი?

მარის ძალიან უყვარს ექსპერიმენტების ჩატარება, ამიტომაც ვცდილობთ ხოლმე მოვიძიოთ ახალი საინტერესო ექსპერიმენტები, რომელთა ჩატარებაც სახლშიც არის შესაძლებელი.

ამ შაბათსაც მოვძებნე ერთი ასეთი ექსპერიმენტი, რომელიც იყო ძალიან მარტივი, სახალისო და მოგვცა საშუალება დაგვესვა ბევრი კითხვა და გაგვეგო რაღაც ახალი და საინტერესო.

ბოლოს გადავწყვიტეთ ამ ჩვენი ექსპერიმენტის ვიდეოც გადაგვეღო და სხვა ბავშვებისთვისაც გაგვეზიარებინა.

ესეც ჩვენი ექსპერიმენტი.

იმედია თქვენთვისაც ისეთივე საინტერესო და სახალისო იქნება როგორც ის ჩვენთვის იყო :)


დატოვე კომენტარი

წიგნის ფესტივალი, “პატარა ჟირაფი” და სამი გოჭის ზღაპარი

ახალი წლის წინა დღეებში თბილისის საერთაშორისო წიგნის ფესტივალი ჩატარდა. ორგანიზატორებმა “პატარა ჟირაფიც” მიიწვიეს :)

გადავწყვიტე ბავშვებისთვის რაიმე ისეთი სახალისო აქტივობა მომეფიქრებინა, რომელიც წიგნებთან კავშირში იქნებოდა. ბოლოს თოჯინების თეატრზე შევაჩერე არჩევანი. დავგეგმე ბავშვებთან ერთად გამეკეთებინა ყველაფერი: თეატრიც და თოჯინებიც, თან გადავწყვიტე ისეთი სპექტაკლი ამერჩია, რომელსაც ბავშვები მარტივად თვითონ გაითამაშებდნენ. ავირჩიე სამი გოჭის ზღაპარი და დაველოდე აქტივობისთვის დაგეგმილ დღეს. მსგავსი რამ ადრე სახლში გავაკეთე ბავშვებთან ერთად და გარკვეული გამოცდილება უკვე მქონდა თუ რა როგორ უნდა გაკეთებულიყო.

დღე სახალისო გამოგვივიდა.

თავიდან დავიწყეთ გოჭების მომზადება სპექტაკლისთვის :)

4

ბავშვვები, რომლებიც ხედავდნენ ჩვენს საქმიანობას ძალიან უნდოდათ შემოერთდება, მაგრამ გამონაკლისი შემთხვევის გარდა მათ დიდხანს არ ტოვებდნენ ჩვენს კარავში, რადგან მშობლების უმეტესობას ეჩქარებოდა.

2

 

დგვრჩნენ ერთგული ბავშვები, რომლებიც მშობლების თხოვნის და მიუხედავად ადგილიდან არ დაიძრნენ, სანამ ბოლომდე არ მივიყვანეთ საქმე :)


6

 

როგორც დაგეგმილი გვქონდა, გავაკეთეთ თოჯინები თეატრისთვის. ბოლოს კი უშუალოდ თოჯინების თეატრიც. ბავშვებმა გაიხსენეს სამი გოჭის ზღაპარი და თვითონ გაითამაშეს სპექტაკლიც :)

1

იმ დღეს კიდევ ერთხელ დავფიქრდი ერთ რამეზე, რომელზეც არაერთხელ ადრეც მიფიქრია…რამდენი რამ აკლიათ ბავშვებს საქართველოში.  როცა მშობლები ცდილობენ,  სადმე შესაფერის ადგილას წაიყვანონ ბავშვები დროის მხიარულად გასატარებლად – ძალიან მწირი არჩევანის ფონზე უწევთ გადაწყვეტილების მიღება.

სად უნდა წაიყვანო ბავშვი თბილისში? როგორც მესმის და ვხედავ არჩევანი ძირითადად შემოიფარგლება თეატრითა და კინოთი (სადაც ასევე მწირია არჩევანი ბაშვებისთვის), არის კიდევ ძალიან უღიმღამო პარკები, რომელსაც უფრო და უფრო ავიწროებენ მდიდარი ძიები და კიდევ სრულიად არასასრუველი ადგილები – მაკდონალდსი და ვენდი. სხვა ადგილი სამწუხაროდ არ მახსენდება, სადაც ბავშვის წაყვანა შესაძლებელია წელიწადის ნებისმიერ დროს. თუ გახსენდებათ რამე, რაც მე არ ვიცი ან არ მახსენდება, იქნებ გამიზიაროთ :)

არა და რამდენ რამეს ვაკლებთ ბავშვებს…განსაკუთრებით ჩემთვის საოცნებოა საბავშვო მუზეუმი, რომელიც ინტერაქტიულ განმავითარებელ აქტივობებს სთავაზობს ბავშვებს და აჩვენებს, რომ მეცნიერება სახალისოა.

ძალიან მინდა რამე ისეთი საბავშვო ადგილი, კლუბი გავაკეთო, სადაც ბევრი საინტერესო, სასარგებლო და განმავითარებელი აქტივობა იქნებდა მუდამ დაგეგმილი და სადაც ბავშვებს მისვლა შეეძლებათ არა მხოლოდ ახალი წლის წინა დღეებში, არამედ წელიწადის ნებისმიერ დროს.

7


2 Comments

თამაში – “ნადირობა ასოებით”

საღამოობით, როცა ყველანი სახლში ვართ, მარის ძალიან უყვარს მშობლებთან ერთად თამაში და თან საკმაოდ დაჟინებით ითხოვს ამას :) ვფიქრობ, რომ სამართლიანი თხოვნაა, რადგანაც მთელი დღე ყველანი ჩვენი საქმეებით ვართ დაკავებული და ხომ უნდა იყოს რაღაც დრო დღის განმავლობაში, რომელსაც ერთმანეთეთთან ურთიერთობისთვის გამოვყოფბთ. ვფიქრობთ, რომ ეს აუცილებელიცაა, იმისთვის, რომ მუდმივად შენარჩუნებული იყოს მშობლებსა და შვილებს შორის სიახლოვე და რომ ჩვენ ყოველთვის კარგად გვესმოდეს ერთმანეთის.

სწორედ ამ მიზეზით, საღამოს თამაშები (იშვიათი გამონაკლისების გარდა) ჩვენი დღის განუყოფელი ნაწილია. ამისთვის თამაშების სიაც კი გავაკეთეთ, რომ მერე გადავხედოთ და შევარჩიოთ ის, რაც იმ დღეს უფრო გაგვიხარდება. იმისთვის, რომ თამაშები მოსაბეზრებელი არ გახდეს, ვცდილობ მოვიძიო ან თუნდაც მოვიფიქრო ახალი თამაშები.

რამდენიმე დღის წინ ერთი ახალი თამაშიც მოვიფიქრე, რომელსაც დავარქკვი “ნადირობა ანბანით”. თამაშის არსი იმაში მდგომარეობს, რომ ბავშვმა უნდა იპოვოს ანბანის ყველა ასოზე ნივთები, ადამიანები, ცხოველები ა.შ. რაც მის გარშემოა. ამ მიზნით წინასწარ მოვამზადე მარისთან ერთად ფურცელი, სადაც ანბანის ყველა ასო იყო ჩამოწერილი.

ანბანი

ამ ფურცლების მომზადებაც ერთგვარი თამაშის ნაწილი გახდა, რადგანაც ერთობლივად გავაკეთეთ.

ამის შემდეგ დაიწყო ძიების პროცესი. მარის ავუხსენი თამაშის წესები და ისიც შეუდგა საქმეს.

თამაში

ძიება დაიწყო მთელ სახლში…

პატარა ჟირაფი

ძიების პროცესში, მარი ავსებდა იმ ასოებს, რომელსაც პოულობდა…

პატარა ჟირაფი (2)

საბოლოო შედეგი ფრიად სახალისო გამოვიდა :)

თამაში ნადირობა ანბანით

მარიმ იპოვა სახლში ყველა ასოზე რაღაც და ამ პროცესით საკმაოდაც იხალისა :)

იმედია თქვენც მოგეწონებათ ეს მარტივი და სახალისო თამაში. თან კარგი ისაა, რომ ეს თამაში შეგიძლიათ სხვა და სხვა ადგილას ითამაშოთ, თუნდაც პარკში, ზოოპარკში, ეზოში და ა.შ. ასე სულ განსხვავებული სიტყვების პოვნა იქნება შესაძლებელი ყოველი თამაშის დროს.


2 Comments

არასწორი შექება შესაძლოა საზიანოც კი იყოს ბავშვისთვის

7სტენფორდის უნივერსიტეტის პროფესორი ქეროლ დვეკი 1960-იანი წლებიდან იკვლევს ისეთ თემას, როგორიცაა მოტივაცია და ხასიათის სიმტკიცე. კვლევის შედეგებიდან გამომდინარე, მან დაასკვნა, რომ ბავშვები იყოფიან ორ ჯგუფად:

პირველ ჯგუფში შედიან ის ბავშვები, რომლებსაც სჯერათ, რომ თუ ბევრი შრომა და შენს თავზე სერიოზული მუშაობა გჭირდება, მაშინ უუნარო და უნიჭო ხარ. ისინი ფიქრობენ, რომ ადამიანის ინტელექტი დაბადებისას უკვე განსაზღვრულია და მისი შეცვლა უბრალოდ შეუძლებელია.  მათი აზრით, თუ უნარი გაქვს, ყველაფერს ძალიან ადვილად, ზედმეტი ძალისხმევის გარეშე აკეთებ.

როდესაც ეს ბავშვები, რომლებსაც მიანიჭეს ნიჭიერისა და განსაკუთრებულად ჭკვიანის სტატუსი, რაიმე საქმეში მარცხს განიცდიან, თავს გრძნობენ, როგორც ხაფანგში დატყვევებულნი და ფიქრობენ, რომ სინამდვილეში სულაც არ არიან ისეთი ჭკვიანები და ნიჭიერები, როგორც მათ აქამდე ახასიათებდნენ სხვები. ხოლო იმისათვის, რომ არ დაკარგონ აქამდე მოპოვებული ჭკვიანის ან ნიჭიერის სტატუსი, ცდილობენ თავი აარიდონ რთულ ამოცანებს.

ასეთი ბავშვების დასახასიათებლად პროფესორი დვეკი იყენებს უკვე ფართოდ დამკვიდრებულ ტერმინს „fixed mindset“ -ანუ ფსიქოლოგიური განწყობა, როცა არ გჯერა უნარების გაუმჯობესების შესაძლებლობის.

მეორე ჯგუფში კი, დოქტორ დვეკის დაკვირვებით, შედიან ბავშვები, რომლებსაც მტკიცედ სჯერათ იმის, რომ რაც უფრო მეტს იშრომებ, ისწავლი და მეტ სირთულეებს გაუმკლავდები, მით უფრო ჭკვიანი გახდები ანუ უფრო გაიზრდება შენი გონებრივი თუ სხვა სახის უნარები. ამ ბავშვებს ესმით, რომ გენიოსებსაც სჭირდებათ ბევრი მუშაობა.

როდესაც რაიმე არ გამოსდით, მათ სჯერათ, რომ მოცემული საკითხისთვის მეტი დროის გამოყოფითა და უფრო მეტი მიზანმიმართული შრომით, შესაძლებელია სირთულის დაძლევა და პრობლემის მოგვარება. ისინი მეტ ღირებულაბას ანიჭებენ სწავლის პროცესს, ვიდრე სხვის თვალში ჭკვიანის ან ნიჭიერის სტატუსის მოპოვებას. ამიტომაც ისინი დიდ სიმტკიცეს იჩენენ რთულ ამოცანებთან გამკლავებისას. ამ ჯგუფში შემავალი ბავშვებისთვის დვეკი იყენებს ტერმინს „Growth Mindset“ – ანუ ფსიქოლოგიური განწყობა, როცა გჯერა, რომ ბევრი შრომითა და შეუპოვრობით, შესაძლებელია უნარების განვითარება.

საინტერესოა, რის შედეგად ხვდებიან ბავშვები პირველ ან მეორე ჯგუფში და საიდან უჩნდებათ მათ მსგავსი შეხედულებები და ფსოქოლოგიური განწყობა?

როგორც პროფესორი დვეკი კვლევის შედეგებიდან გამომდინარე უჩვენებს, ეს პირდაპირ კავშირშია იმასთან თუ როგორ ვურთიერთობთ ბავშვებთან და რა სახის შექებას მივმართავთ მათ წასახალისებლად. ის თუ რა სიტყვების გამოყენებით ვაქებთ ბავშვებს, პირდაპირ გავლენას ახდენს მათი ხასიათის ჩამოყალიბებაზე და მათ დამოკიდებულებაზე რთულ საკითხებთან. ამ ყველაფერს კი უკვე მნიშვნელობა ენიჭება 1 წლის ასაკიდან.

ამ საკითხზე ჩატარებული კვლევები

პროფესორმა დვეკმა ერთ-ერთი კვლევის ფარგლებში მოიწვია მეხუთე კლასელები, გაყო ისინი ორ ჯგუფად და მისცა ამოცანები IQ (ინტელექტის კოეფიციენტი) ტესტიდან.

პირველ ჯგუფში შემავალ ბავშვებს შექებისას მკლევარებმა უთხრეს, რომ ისინი ნიჭიერები და ჭკვიანები იყვნენ:

„ძალიან კარგი ქულა მიიღე. ალბათ ამ საკითხში ძალიან ნიჭიერი ხარ“

მეორე ჯგუფში შემავალი ბავშვები კი შეაქეს მათი ძალისხმევისთვის და უთხრეს:

 „ძალიან კარგი ქულა მიიღე. ალბათ ძალიან მოინდომე“.

ტესტების პირველი შედეგების დასრულების შემდეგ, ქალბატონმა დვეკმა განაგრძო კვლევა და ბავშვებს მისცა არჩევანის საშუალება: აერჩიათ რთული ან მარტივი ამოცანა შემდეგი ეტაპისთვის.

ბავშვებმა, რომლებიც შეაქეს მათი მონდომებისთვის, აირჩიეს უფრო რთული ამოცანები, იცოდნენ რა რომ ასე უფრო მეტის სწავლას შეძლებდნენ. ამ ჯგუფში შემავალი ბავშვები ძირითადად რჩებოდნენ სწავლის მიმართ მოტივირებულნი და არ კარგავდნენ თავდაჯერებულობას ამოცანების საგრძნობლად გართულების შემთხვევაშიც.

რაც შეეხება იმ ბავშვებს, რომლებიც შეაქეს მათი ნიჭისთვის, ირჩევდნენ უფრო მარტივ ამოცანებს ტესტის შემდეგი ეტაპისთვის. იცოდნენ რა, რომ ჰქონდათ ამ ამოცანებში წარმატების მიღწევის უფრო დიდი შანსი. მაგრამ მათი თავდაჯერებულობა საგრძნობლად შემცირდა ამოცანების გართულების შემდეგ, ხოლო ქულების გადათვლისას კი ისინი ცდილობდნენ ეჩვენებინათ თითქოს უფრო მაღალი ქულები მიიღეს ტესტებში ვიდრე ეს სინამდვილეში იყო.

ერთ-ერთი კვლევა ამ საკითხზე დვეკმა ჩაატარა ამერიკულ ოჯახებში. კვლევისთვის დვეკის ჯგფუმა აირჩია 53 ოჯახი. ყოველ 4 თვეში ერთხელ 2 წლის განმავლობაში სტენფორდის უნივერსიტეტის მკვლევარები მიდიოდნენ ამ ოჯახებში და აკეთებდნენ დაკვირვებას და ჩანაწერებს ოჯახში მიმდინარე ყოველდღიურ მოვლენებზე დაახლოებით 3 საათის განმავლობაში. ხოლო ამ კვლევაში ჩართული ოჯახების ბავშვები კვლევის დაწყების დროს იყვნენ დაახლოებით 1 წლის და 2 თვის.

მონაცემთა შეგროვების შემდეგ, მკვლევარები ითვლიდნენ თუ რამდენად ხშირად და რა ტიპის შესაქებ სიტყვებს იყენებდნენ მშობლები ბავშვების წახალისების დროს: აქებდნენ მონდომებისთვის, მცდელობისთვის თუ მათი რაიმე კონკრეტული თვისებების ხაზსგასასმელად, ასევე ჰქონდა თუ  არა ადგილი სხვა ტიპის შექებას, რომელსაც როგორც წესი ნეიტრალური ეფექტი აქვს ბავშზე, მაგალითად შექების დროს ისეთი სიტყვების გამოყენება, როგორიცაა „კარგია“, „მაგარია“ და ა.შ.

კვლევის საბოლოო შედეგების შესამოწმებლად დვეკის ჯგუფი იცდიდა 5 წელი.

შემდგომ ეტპზე, 5 წლის შემდეგ კი ჯგუფმა გამოიკვლია უკვე გაზრდილი ბავშვების დამოკიდებულება სირთულეებისა და სწავლების მიმართ (ამ დროს იგივე ბავშვები უკვე 7-8 წლისანი იყვნენ).

კვლევაში ჩართული ბავშვების გარკვეულ ნაწილს ამ ასაკში ჩამოუყალიბდათ „growth mindset“ ანუ ბავშვების ამ ნაწილს სჯეროდა მონდომებისა და შრომით მიღწეული წარმატების, ისინი უფრო მეტად იყვნენ დაინტერესებულნი რთული საკითხებით და არ ეშინოდათ მარცხის.

და როგორ ფიქრობთ, რომელ ბავშვებს ჩამოუყალიბდათ ასეთი დამოკიდებულბა?

იმ ბავშვებს, რომლებსაც მცირეწლოვან ასაკში აქებდნენ მცდელობისთვის, მონდომებისთვის და უშუალოდ სამუშაოს პროცესისთვის (ანუ იმაზე თუ როგორ აკეთებდა ის ამა თუ იმ საქმეს) და არა მისი ხასიათის თვისებისთვის (ჭკვიანი ხარ, ნიჭიერი ხარ და ა.შ).

ქეროლ დვეკის კვლევები გვიჩვენებს, რომ მნიშვნელოვანია უკვე 1 წლის ასაკიდან ბავშვებს მივცეთ საშუალება თვითონ გაუმკლავდნენ ყველა დაბრკოლებას და გამოსცადონ საკუთარი თავი. რომ გრძელ ვადაში არ მოაქვს კარგი შედეგი იმას, როცა პატარა დაბრკოლების შემჩნევისას ბავშვს ვეუბნებით: „მოდი მე დაგეხმარო“ ან კიდევ უფრო უარესი „მოდი მე გაგიკეთო“, თუ გვინდა ბავშვები ძლიერები გაიზარდონ და არ ეშინოდეთ სირთულეების, დაბრკოლებებთან შეჭიდების დროს არ უნდა გავიქცეთ მათ ნაცვლად საქმის გასაკეთებლად, არამედ უნდა ვუთხრათ: „შენ ეს თითქმის მოახერხე, კიდევ სცადე და აუცილებლად გამოგივა“.

მნიშვნეოვანია დავეხმაროთ ბავშვებს იმის გააზრებაში, რომ სირთულე არ ნიშნავს შეუძლებელს და წავახალისოთ ისე, რომ არ შეუშინდნენ  რთულ ამოცანებთან შეჭიდებას ცხოვრებაში. დავეხმაროთ დაიჯერონ, რომ ნიჭი არაფერია, თუ მას არ ახლავს მონდომება, ბევრი შრომა და შეუპოვრობა, რომელთა საშუალებითაც ყველაფრის სწავლაა შესაძლებელი.

წყარო:

Why Some Kids Try Harder and Some and Some Kids Give Up. Huffington Post: http://www.huffingtonpost.com/tracy-cutchlow/why-some-kids-try-harder-and-some-kids-give-up_b_5826816.html

 

 

გამოწერა

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 162 other followers