პატარა ჟირაფი

ბავშვის აღზრდა და განათლება

თავდაჯერებულობა ბავშვებში

დატოვე კომენტარი

ავტორი მორიინ ჰილი
ერთხელ სუფრასთან ჯდომის დროს დეიდაჩემს წამოცდა: „ნეტავ ჩემი ქალიშვილი უფრო თავდაჯერებული იყოსო“.  მისი 8 წლის შვილი ბედნიერი ჩანდა, მაგრამ მორიდებული იყო. მე პრობლემას ვერ ვხედავ იმაში, როცა ვინმე მორიდებულია, მაგრამ მესმის დეიდის სურვილი: მას უნდა რომ მისი ქალიშვილი ბავშვობის ასაკიდან უფრო თავდაჯერებული გამოვიდეს.

დავიწყე იმაზე ფიქრი თუ რა არის თავდაჯერებულობა? რა არის თავდაჯერებულობის საფუძველი? როგორ შეიძლება განვავითაროთ იგი?

Con-fidence – თავდაჯერებულობა

ინგლისურ სიტყვა Con-fidence-ს აქვს ლათინური ძირი, რომელიც ნიშნავს „ნდობის“ ან „რწმენის“ ქონას , რაც აბსოლუტურად შეესაბამება ამ სიტყვის შინაარს, რადგანაც თავდაჯერებულ ბავშვს აქვს რწმენა საკუთარ შესაძლებლობებში. ასეთი რწმენა ყალიბდება დროსთან ერთად, მაგრამ დაფუძნებულია საკუთარი თავისადმი რწმენის განვითრების უნარზე. რამდენად არის შესაძლებელი, რომ მშობელი დაეხმაროს ბავშვს ამ უნარის განვითარებაში?

მე ვიტყოდი რომ მშობლის როლი ძალიან დიდია ამ შემთხვევაში. ბავშვები ვითარდებიან მათი შინაგანი და გარე სამყაროს ურთიერთობის გზით. მშობლები უდიდეს როლს თამაშობენ ბავშვის სამყაროში. ბავშვები როგორც წესი ელიან რჩევებს მშობლებისგან, ისევე როგორც გამხნევებას და იმის სწავლებას თუ როგორ უნდა მოიქცნენ ამ სამყაროში და როგორ უნდა ირწმუნონ მისი.

ზოგიერთი  მნიშვნელოვანი რამ ბავშვის თვითდაჯერებულობისა და საკუთარი თავისადმი რწმენის განსავითარებლად:

  • ყოველთვის ხაზი გაუსვით ბავშვის უნარებსა და მის დადებით თვისებებს: მაგალითად უთხარით: „ ძალიან მოვიხიბლე შენი ნახატით ელენე“ ან „რა ყოჩაღი ხარ! როგორ სწრაფად ააწყვე ეს პაზლი“. ყოველი პატარა წარმატების ხაზგასმა თავდაჯერებულობის განვითარების პატარა მაგრამ მნიშვნელოვანი ნაწილია.
  • გაამხნევეთ და წაახალისეთ -ეს მარტივი იდეაა, მაგრამ საკმაოდ რთული ბევრი მშობლისთვის. მაგალითად მოგიყვებით ერთ შემთხვევას: მე მქონდა გუშინ რადიო ინტერვიუ და შოუს წამყვანმა მითხრა, რომ იგი მხარს არ უჭერდა საკუთარს შვილს იმაში, რომ მას მუსიკა აერჩია მომავალ პროფესიად. „რაა?“ გავიფიქრე მე. ბედნიერი ბავშვის აღზრდა, ხომ მხოლოდ მისი მუდმივი წახალისებითა და მათი ოცნებების რწმენის მხარდაჭერითაა შესაძლებელი. ყური დაუგდეთ ბავშვებს: მათი ოცნებები შეიძლება შეიცვალოს, მაგრამ ისინი არასოდეს დაივიწყებენ თქვენს სიტყვებს, რამაც შეიძლება მათ საკმაოდ დიდი ტკივილიც მიაყენოს.
  • გჯეროდეთ მათი – ბავშვები მაშინვე ხვდებიან  თუ რას ფიქრობენ მშობლები მათზე სინამდვილეში. თუ თქვენ გექნებათ მათდამი ნდობა და მათი რწმენა, ისინი ამ რწმენას საკუთარ თავზე გადაიტანენ. მაგალითად: თქვენ გინდათ, რომ სახლის წინა მხარე გაალამაზოთ და ამ საქმეს ავალებთ 10 წლის ნინოს. მას უხსნით, რომ შეუძლია თვითონ გადაწყვიტოს თუ როგორ გაალამაზებს სახლს (დარგავს ყვავილებს, გასუფთავება, ღობის შეღებვა ან სხვა რამ). თქვენ მას უხსნით, რომ თუ დახმარება დასჭირდება  აქ ხართ, მაგრამ აძლევთ სრულ თავისუფლებას, რითაც აჩვენებთ, რომ თქვენ მისი გჯერათ.
  • დაანახეთ საკუთარი უნარები – ბავშვებს სჭირდებათ დაინახონ საკუთარი უნარები და იგრძნონ, რომ შეუძლიათ ამ უნარების გამოყენება. მაგალითად ნიკომ ფორტეპიანოს გაკვეთილებზე დაიწყო სიარული და ისწავლა უფრო რთული სიმღერების სწრაფად დაკვრა. წლის ბოლოს ჩატარებულ კონცერტზე მიიღო მედლები და ამან ხელი შეუწყო გაეძლიერებინა რწმენა მის მუსიკალურ შესაძლებლობებში და ზოგადად გაზარდა მისი თავდაჯერებულობა. ახლა მას უკვე შეუძლია უფრო ადვილად დაუკრას სხვების წინაშე.

ბავშვები რთული გარემოდან

შეუძლია თუ არა ყველა ბავშვს იყოს თავდაჯერებული?  დიახ. არის თუ არა სიტუაციები, როცა ამ მიმართულებით ბავშვებს პრობლემები ექმნებათ? დიახ. სამწუხაროდ ძალიან ბევრი ბავშვი (5-იდან 1) იზრდება ისეთ გარემოში, სადაც მათ გადააქვთ სერიოზული ტრამვა, დაცინვა ან ხდებიან ცუდად მოპყრობის მსხვერპლი. თუ ბავშვი ასეთ სიტუაციაში იზრდება, მას ბევრად უფრო მეტი ძალისხმევა სჭირდება იმისთვის, რომ თავი კარგად იგრძნოს და განავითაროს საკუთარი თავისადმი რწმენა. თუმცა ეს მაინც ყოველთვის არის შესაძლებელი. მენტორების, განათლების, თერაპიისა და კრეატიული პროგრამების დახმარებით ასეთმა ბავშვებმა მოახერხეს და ისწავლეს თუ როგორ უნდა ირწმუნონ საკუთარი შესაძლებლობების.

რწმენა, დაჯერება და ნდობა  

თავდაჯერებულობა ეფუძნება საკუთარი შესაძლებლობების სათანადო შეფასებას. ბავშვის თვითშეფასება იზრდება, როდესაც მშობლები და მოზრდილები ენდობიან ბავშვს და აქვთ რწმენა მის შესაძლებლობებში. ეს რწმენა შემდეგ ბავშვის შინაგან სამყაროზე აისახება. ნაბიჯ-ნაბიჯ და ყოველდღიურად ბავშვი ავითარებს საკუთარი თავისადმი რწმენას.  ძალიან ბევრ ცნობილ ადამიანს უთქვამს, რომ სწორედ მისი თვითდაჯერებულობის წყალობით შეძლო დიდი წარმატებების მიღწევა. აი მათი სიტყვები:

„წინსვლა ძნელ პროფესიაში მოთხოვს უზომო რწმენას საკუთარი თავისადმი“ – სოფი ლორენი

„ირწმუნეთ საკუთარი თავის. ჩამოაყალიბეთ საკუთარი თავი ისეთ პიროვნებად, რომელთანაც ბედნიერად იცხოვრებთ მთელი ცხოვრება. მაქსიმალურად გამოიყენეთ საკუთარი შესაძლებლობები და პატარა ნაპერწკლები გადააქციეთ წარმატების უზარმაზარ ალად“.- გოლდა მაერი

წყარო: http://www.psychologytoday.com/blog/creative-development/200903/confidence-in-children

Author: თამუნა გაბისონია

როგორც დედა და განათლების სპეციალისტი, ყოველთვის ვცდილობ გავეცნო ბავშვთა აღზრდის საკითხებზე ექსპერტთა მოსაზრებებს და სხვებსაც გავუზიარო ისინი ჩემი ბლოგის საშუალებით. ამავე დროს, ვცდილობ ვიყო ძალიან ახლოს ბავშვებთან და მათი ცხოვრებითაც კი ვიცხოვრო ხანდახან, რომ ექსპერტთა თეორიების მართებულობა, რეალობაში გადავამოწმო.

გაგვიზიარეთ თქვენი აზრი

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s