პატარა ჟირაფი

ბავშვის აღზრდა და განათლება

როგორ მოქმედებენ ვიდეო თამაშები სკოლამდელი ასაკის ბავშვებზე და როგორ მიუდგეთ ამ საკითხს

2 Comments


ინტერაქტიული ვიდეო თამაშები „გახდი უფრო ჭკვიანი“ ტიპის სათამაშოების უახლესი დანამატია, რომელიც მასიურად გავრცელდა ბოლო დროს. ასეთ თამაშებს ხშირად უწოდებენ „საგანმანათლებლო თამაშებს“ და მათში ხშირად გამოყენებულია პოპულარული ზღაპრების გმირები, როგორიცაა მაგალითად ვინი პუჰი, რომელიც ბავშვებს ასწავლის ფერებს, ფორმებს და ციფრებს. ფერადი ღილაკები, პულტები და დიდი ზომის გმირები ამ თამაშებში გამოყენებულია, იმისთვის, რომ წარმოაჩინონ, როგორც ბავშებისთვის ადვილად სამართავი და ხშირად უკეთებენ რეკლამას, როგორც ტელევიზორის ალტერნატივას.

მაგრამ, არის თუ არა რეალურად ამ თამაშებსა და ტელევიზორის ყურებას შორის რაიმე განსხვავება? და მიიღებს თუ არა რაიმე სარგებელს ამ უახლესი ტექნოლოგიური განვითარებისგან თქვენი ორი წლის ბავშვი, რომელსაც ჯერ სახატავი ფანქრის ხელში დაჭერაც კი უჭირს?

სკოლამდელი ასაკის ბავშვის თავისებურებები

1-დან 4 წლამდე ასაკის ბაშვებს ყველაზე კარგად შეუძლიათ გრძნობის ორგანოების საშუალებით იმ სამყაროს შეცნობა, რომელშიც ისინი ცხოვრობენ. ხელის შეხებით, დაგემოვნებით, შეგრძნებითა და ყნოსვის საშუალებით – ასე ბავშვი იკმაყოფილებს ცნობისმოყვარეობას და ყოველდღიურად უფრო და უფრო მეტს სწავლობს. რამდენიმე კვლევა მიუთითებს იმაზე, რომ 2 წლამდე ასაკის ბავშვები, იდეალურ სიტუაციაში საერთოდ არ უნდა უყურებდნენ ტელევიზორს, რადგანაც ამ ასაკში მათ თითქმის არ აქვთ განვითარებული ის შემეცნებითი უნარები, რაც საჭიროა ტელევიზორში ნანახ გამოსახულებებში გასარკვევად და მათგან აზრის გამოსატანად.

2 დან  4 წლამდე ბავშვებისთვისაც კი პირისპირ საუბარი, ურთიერთობა და გამხნევება საუკეთესო გზაა მათი წარმოსახვისა და შემოქმედებითობის სტიმულირებისათვის. როგორც წესი ამ ასაკში ტელევიზორის ეკრანთან გატარებული დრო არ უნდა აღემატებოდეს 1 საათს.

4 წლამდე ასაკში ტელევიზორთან დიდი დროის გატარება, დიდობაში შესაძლებელია ყურადღების კონცენტრაციის პრობლემის მიზეზი გახდეს. ამ პერიოდში თქვენი შვილი ჯერ კიდევ სწავლობს სოციალურ ურთიერთობების წესებსა და მსჯელობის უნარს; ტელევიზორის ეკრანის გამოსახულებები კი ამ უნარებს ვერ ავითარებს. დრო გატარებული კითხვაში ან ფერადი კუბების თამაშში ბევრად უფრო სასარგებლოა მისი მახსოვრობისა და აზროვნების განვითარებისათვის. კითხვისა და ტრადიციული თამაშების დროს იგი სწავლობს კავშირს სიტყვებს, ბგერებსა და გამოსახულებებს შორის. როცა ის ხედავს ყვავის სურათს და ამბობს „ყვა-ყვა“ – ღიმილი თქვენს სახეზე მისთვის იმის პირდაპირი დასტურია, რომ მან სწორი კავშირი გააკეთა. ამ დროს თქვენს მიერ გაკეთებულ ყველა დამატებით განმარტებას (მაგ. „ყვავი შავია“) ბავშვი ითვისებს გაუცნობიერებლად.

რას ითხოვს ვიდეო თამაშები?

ვიდეო თამაშები მოითხოვენ თვალისა და ხელის კოორდინაციას და მოტორულ უნარებს, რომელიც 3 წლის ბავშვს შესაძლებელია ჯერ არ ჰქონდეს განვითარებული. იგი ასევე ვერ წაიკითხავს მენიუს, რომელიც თამაშის ეკრანზე გამოჩნდება. მისთვის ასევე ძნელი გასაგები იქნება რა კავშირშია ის, რასაც მისი თითები აკეთებენ იმასთან რაც ეკრანზე ხდება.

კვლევებმა უჩვენეს, რომ ეკრანის წინ გატარებული დიდი დრო შესაძლებელია გახდეს იმპულსურობის, ხასიათის ცვალებადობისა და ჰიპერაქტიურობის მიზეზი.  ფიზიკური პრობლემები, როგორიცაა ხშირი კუნთების დაბეჟილობა, რაც კომპიუტერტან ხანგრძლივად გატარებული დროის მიზეზია, დღეს უკვე საკმაოდ ხშირია ბავშვებში. ბევრ მშობელს სჯერა, რომ ვიდეო თამაშები ასეთი დაზიანებების სიხშირის რისკს ზრდის.

რა შეუძლიათ გააკეთონ მშობლებს

ვიდეო თამაშების მომხრეები ამტკიცებენ, რომ კომპიუტერთან ურთიერთობის ადრეული ასაკიდან დაწყებას აქვს რამდენიმე დადებითი მხარე. ისინი ამბობენ, რომ კომპიუტერი აიძულებს ბავშვებს იფიქრონ და აუმჯობესებს მათი კოორდინაციის უნარს. რადგანაც კომპიუტერი გახდა ჩვენი ცხოვრების განუყოფელი ნაწილი, ადრეული ასაკიდან კომპიუტერის გამოყენება, ბავშვებს გაუადვილებს ურთიერთობას მაუსთან და შეასწავლის მის სხვა ფუნქციებს. მშობლები, რომელთა შვილები კატეგორიულად ითხოვენ ეკრანთან დროის გატარებას, არჩევენ კომპიუტერს, როგორც უფრო ინტერაქტიულ ალტერნატივას ტელევიზორთან შედარებით.

მაგრამ რამდენსაც არ უნდა ცდილობდნენ ვიდეო თამაშების მომხრეები, მათი სარგებლიანობის მტკიცებას სკოლამდელი ასაკის ბავშვებისთვის, ექპერტების უმრავლესობა თანხმდება მასზედ, რომ ორი წლისა და ორი წლისა და ნახევრის ბავშვები არანაირ სარგებელს არ იღებენ ასეთი თამაშებიდან და შესაბამისად საერთოდ არ უნდა მივაკაროთ მათ.  შედარებით უფრო დიდებისთვის კი თუ მაინც გადაწყვეტთ ამ თამაშების გაცნობას გართობისა და განათლების მიზნით, უნდა დაიმახსოვროთ შემდეგი მნიშვნელოვანი საკითხები:

ზომიერება: არ მისცეთ ბავშვს უფლება გაატაროს დღეში ნახევარ ან ერთ საათზე მეტი კომპიუტერთან, იგივე ეხება ტელევიზორსაც. დიდი დროის გატარება კომპიუტერთან ან ტელევიზორთან იმას ნიშნავს, რომ ბავშვს აკლია ის აუცილებელი ადამიანური ურთიერთობები. რაც ყველაზე მთავარია თქვენთან ახლო ურთიერთობა, რომელიც ძალიან მნიშვნელოვანია მისი ზოგადი განვითარებისა და შემოქმედებითი უნარების სტიმულირებისათვის. შესაძლებელია ასევე დღის განმავლობაში ეკრანთან გატარებული დრო დაყოთ პატარა მონაკვეთებად.

არავითარი ძალადობა: საბავშვო თამაში არ უნდა შეიცავდეს არანაირ ძალადობას და  ბავშვისთვის შეუფერებელ შინაარს. ცხოველებისა და ადამიანების დახოცვა, მაღალი სიჩქარით გასწრება და მანქანების დამსხვრევა და სხვა მსგავსი შინაარსის თამაშები არანაირ საგანმანათლებლო მიზნებს არ ემსახურება და ხელს უწყობს ბავშვებში ძალადობასთან შეგუებასა და სიბრალულის უნარის დაქვეითებას.

ადვილად გასაგები და ნელი: უნდა მოერიდოთ სწრაფად მოძრავ გამოსახულებებსა და ხმამაღალ ხმას თამაშის დროს. ეცადეთ თამაშები იყოს ნათელი, ნელა მოძრავი გამოსახულებებით, სადაც პირდაპირი კავშირია ხმასა და ეკრანზე წარმოდგენილ გამოსახლებას შორის. ასეთი ტიპის თამაშები არ გამოიწვევს აღგზნებადობას და ბავშვი ადვილად შეძლებს კონცენტრაციას თამაშში წარმოდგენილი ამოცანის ამოხსნაზე.

არ დატოვოთ ბავშვები მარტო კომპიუტერის ეკრანთან. დასხედით მათთან ერთად და ეცადეთ გახადოთ თამაში უფრო ინტერაქტიული ახსნა-განმარტებების საშუალებით. აუხსენით ბავშვს მენიუში წარმოდგენილი ბრძანებები, ასევე რას აკეთებს თითოეული ღილაკი. აირჩიეთ მარტივი თამაშები და ახსენით ნივთები და არსებები, რომლებიც ეკრანზე გამოჩნდება.

ყოველთვის ყურადღებით იყავით ჩამრთველებთან და ელექტრო შნურებთან. მოარგეთ სკამი ბავშვს ისე, რომ არ იყოს ბავშვი თამაშის დროს დაძაბული და ჰქონდეს ზურგისთვის კარგი საყრდენი. ასევე ეკრანიც არ უნდა იყოს ძალიან ახლოს ბავშვის სახესთან.

წყარო: http://www.babycenter.com

Author: თამუნა გაბისონია

როგორც დედა და განათლების სპეციალისტი, ყოველთვის ვცდილობ გავეცნო ბავშვთა აღზრდის საკითხებზე ექსპერტთა მოსაზრებებს და სხვებსაც გავუზიარო ისინი ჩემი ბლოგის საშუალებით. ამავე დროს, ვცდილობ ვიყო ძალიან ახლოს ბავშვებთან და მათი ცხოვრებითაც კი ვიცხოვრო ხანდახან, რომ ექსპერტთა თეორიების მართებულობა, რეალობაში გადავამოწმო.

2 thoughts on “როგორ მოქმედებენ ვიდეო თამაშები სკოლამდელი ასაკის ბავშვებზე და როგორ მიუდგეთ ამ საკითხს

  1. Gamarjobat… absoluturad vetanxmebi im azrs, rom 2wlis bavshvs da arc imis zemot ar schirdebat televizori da compiiteruli tamashebi. Da verc erti saganmanatlebo Video tamashi ver shecvlis wignisgan,xatvisgan da sufta haerze tamashisagan migebul siamovnebas. Da vfiqrob sanam dro da “dzalaufleba”gvaqvs mshoblebs unda gamoviyenot maqsimalurad da bavshvebs bavshveba gavuxalisot, compiuteris da TV sheswavlas 6-7wlidanac shedzleben ( Video tamashebis gareshec).. dzalian momwons ”
    “patara jirafi”

    Liked by 1 person

გაგვიზიარეთ თქვენი აზრი

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s