პატარა ჟირაფი

ბავშვის აღზრდა და განათლება

როგორ გავზარდოთ წიგნის მოყვარული?

Leave a comment

ავტორი მერი ვანქლეი

“არასორდეს არ არის ადრე მივმართოთ ბავშვის ყურადღება წიგნებისკენ, თუმცა ყოველთვის უნდა გვახსოვდეს ის, რომ ბავშვებს შეურჩიოთ მათი ასაკისთვის შესაფერისი წიგნები”-ამბობს საოჯახო ცენრტის წარმომადგენელი რონი ლეიდერმანი.”ძალიან ხშირად  ჩემთან მოდიან მშობლები, რომლებსაც უნდათ ძალიან ბევრი ასწავლონ ბავშვებს და თან ძალიან სწრაფად. ბავშვები კი ყველაზე უკეთესად სწავლობენ თამაშის საშუალებით. ასე რომ ეცადეთ, კითხვის პროცესმა მათთვის მიიღოს თამაშის ფორმა”.

ასაკისთვის შესაფერისი ძალიან ბევრი საშუალება არსებობს იმისთვის, რომ თქვენს პატარას შეაყვაროთ კითხვა და რაც არ უნდა გასაკვირი იყოს, ყველა ეს საშუალება არ გულისხმობს დაჯდომასა და უშუალოდ წიგნის წაკითხვას.

გამოიყენეთ წიგნები, როგორც დაახლოების საშუალება

“სკოლამდელ ასაკში მნიშვნელოვანი არ არის უშუალოდ კითხვა” ამბობს ლეიდერმანი.”ამ ასაკში უფრო მნიშვნელოვანი ისაა, რომ პატარამ ისწავლოს დედასთან, მამასთან ან ძიძასთან ურთიერთობა”. როდესაც თქვენი შვილი კალთაში გიზით წიგნის ხმამაღლა კითხვის დროს, მას არამხოლოდ წიგნში აღწერილი ამბის მოსმენა სიამოვნებს, არამედ განსაკუთრებულ სიამოვნებას ანიჭებს თქვენი ყურადღება, რომელსაც ამ დროს სხვა რამე არ არღვევს.

შეიმუშავეთ რიტუალი

კითხვისთვის კონკრეტული დროის დაწესება აყალიბებს სასიამოვნო რუტინას, რომელიც ბავშვებს უყვართ. სწორედ ამიტომაც არის ძილის წინ წიგნების კითხვა განსაკუთრებით მნშვნელოვანი ტრადიცია. მაგრამ არ დაგავიწყდეთ, რომ დღის განმავლობაშიც ხდება ბევრი ისეთი რამ, რაც კითხვისთვის კარგ საშუალებას იძლევა. ეცადეთ პერიოდულად მოიფიქროთ ახალ-ახალი რიტუალი, თუნდაც კითხვა ბანაობის წინ,  კითხვა საბავშო ბაღიდან დაბრუნების შემდეგ. ზოგიერთ ბავშვებს, რომელთაც ძალიან უყვართ ძილი და ჭირვეულობენ დილით საწოლიდან ადგომის დროს, მოსწონთ, როდესაც საწოლიდან ფაცხა-ფუცხით აყენების ნაცვლად მშობლები მათ კითხვის საშუალებით აფხიზლებენ.

შეარჩიეთ შესაფერისი წიგნები

სკოლამდელი ასაკის ბავშვებს როგორც წესი უყვართ ისეთი წიგნები, რომელთა დაჭერას ხელში ადვილად შეძლებენ. ასეთი შეიძლება იყოს სქელი მუყაოს ყდიანი წიგნები, წიგნები, რომლების განკუთვნილია აბაზანისთვის და ირეცხება ან წიგნები, რომელსაც აქვს მოძრავი ფიგურები. მათ უყვართ წიგნები, რომელთაც აქვთ ფერადი, გარკვევით დახატული რეალისტური ილუსტრაციები და უყვართ ლექსები. მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ თქვენი 2 წლის შვილი არ დააფასებს იმ წიგნებს, რომლებსაც ირჩევს მისი უფროსი ძმა, უბრალოდ ეცადეთ, მას ჰქონდეს საშუალება მოისმინოს ამბები უფრო მარტივი წიგნებიდან.

გაიმეორეთ, გაიმეორეთ, გაიმეორეთ

შეიკავეთ თავი მთქნარებისგან თუ თქვენი შვილი ითხოვს რომელიმე წიგნის წაკითხვას ყოველ ღამე და უკვე ერთი თვის განმავლობაში. გამეორება ძალიან მნიშვნელოვანია სკოლამდელი ასაკის ბავშვებისთვის. “იმიტომ ითხოვენ ბავშვები ერთიდაიგივე წიგნის წაკითხვას ბევრჯერ, რომ მათ ძალიან უნდათ ისწავლონ”, ამბობს ლეიდერმანი. მალე ნახავთ, რომ თქვენმა შვილმა დაიმახსოვრა მისი საყვარელი ადგილები წიგნიდან და ძალიან მონდომებით ცდილობს მნიშნელოვანი ნაწილები თვითონ თქვას, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ის მზად არის კითხვისთის”.

გაახმოვანეთ და ითამაშეთ

ეცადეთ მოეშვათ როცა ბავშვს უკითხავთ და ითამაშოთ. ეცადეთ თუნდაც იღმუვლოთ როგორც მამა დათვი, “ოქროსფერთმიანი გოგონა და სამი დათვის” კითხვის დროს ან იჭყივლეთ გოჭივით ‘ვინი პუჰის” კითხვის დროს. ბავშვებს უყვართ სპექტაკლის გათამაშება კითხვის დროს, შესაძლებელია თქვენს ბავშს ძალიან მოეწონოს საშიში მგელის თამაში “სამი გოჭის” კითხვის დროს. წაახალისეთ ბავშვი ასეთ დროს, თუნდაც ეს ყველაფერი ძალიან ანელებდეს კითხვის პროცესს. ასეთი აქტიურობით ის ბევრად უფრო მეტს მიიღებს წაკითხულიდან.

გაითვალისწინეთ მისი ინტერესები

ეცადეთ შეარჩიოთ წიგნები მისი საყვარელი საქმიანობის მიხედვით , ისეთ თემებზე როგორიცაა ვიზიტი ზოოპარკში, ცურვა, ბურთის თამაში და ა.შ. ასევე ეცადეთ შეიძინოთ წიგნები თქვენი შვილის საყვარელ მულტფილმის გმირებზე. გაითვალისწინეთ მისი სურვილები, მაგრამ ეცადეთ  სცადოთ ბევრი სხვადასხვა რამე სანამ გადაწყვიტავთ თუ რა მოსწონს თქვენს შვილს. თქვენს პატარა გოგონას, რომელსაც ასე ძალიან უყვარს გაპრანჭვა და თოჯინების თამაში, თქვენდა გასაკივირად შეიძლება ძალიან მოსწონდეს წიგნები დინოზავრებზე და საშიშ არსებებზე და გთხოვოთ მათი წაკითხვა ყოველ დღე.

წადით ბიბლიოთეკაში

სულ პატარა ბავშვებსაც კი უყვართ ბიბლიოთეკის წიგნის კითხვის საათები და ასეთი ღონისძიებები მათთვის საოცარი თავგადასავალია (თბილსში ილიას უნივერსიტეტის მაღაზია “ლიგამუსი” ყოველ შაბათს ატარებს ზღაპრის საათებს უფასოდ. ასევე საჯარო ბიბლიოთეკაშიც არის საბავსო ოთახი სადაც შეგიძლიათ იპოვონ სხვადასხვა ასაკისთვის ფერადი ზღაპრის წიგნები).

წაახალისეთ თამაში

ძალიან ბევრი წიგნი არის ჩაწერილი CD-ზე. შესაძლებელია თქვენს შვილს ისინი არ მოსწონს, რადგანაც წიგნების კითხვის დროს მას განსაკუთრებით ის მოსწონს, რომ თქვენთან ერთად ერთობა, ამბობს პედეატრი ლორა ჯანა. მაგრამ თუ თქვენს შვილს მოსწონს ჩაწერილი ზღაპრები, ეს კარგია. მას შეიძლება მოეწონოს ნახატებიანი წიგნის ხელში დაჭერა ჩაწერილი ზღაპრის მოსმენის დროს ან შესაძლებელია ჩაწერილი ზღაპრები ჩართოთ მაშინ ,როცა სხვა რამითაც ერთობით. ასევე კარგი აზრია თუ ჩაწერთ ზღაპრებს თქვენი ან რომელიმე თქვენი ოჯახის წევრის ხმით. მხოლოდ გახსოვდეთ, ამბობს ჯანა, რომ ჩაწერილი ზღაპრები ვერასოდეს ვერ შეცვლის წიგნის ერთად კითხვის პროცესის ღირებულებას .

ნუ გამოიყენებთ წიგნს როგორც ჯილდოს

ნუ ეტყვით თქვენს შვილს, რომ წიგნს წაუკითხავთ თუ ის სადილს ბოლომდე დაამთავრებს. როდესაც წიგნების კითხვა ასოცირებულია დასჯისა და დაჯილდოების სისტემასთან, ეს უკვე აღარ არის პოზიტიური გამოცდილება. ამის ნაცვლად ეცადეთ შეარჩიოთ დრო, რომელიც უფრო ბუნებრივია წიგნის კითხვისთის, მაგალითად როდესაც გინდათ, რომ თქვენი პატარა დაწყნარდეს და მოემზადოს დღის ძილისთვის.

როგორ გაუმკლავდეთ მოუსვენრებს

ზოგიერთი მოუსვენარი პატარა წყნარად ვერ ჯდება, რომ ზღაპარი ბოლომდე მოისმინოს. რა უნდა ვქნათ? აირჩიეთ რაიმე ძალიან მოკლე, რომელსაც 30 წამშიც კი წაიკითხავთ და კითხვის დამთავრების შემდეგ თქვით: ” რა მაგარია – მთელი წიგნი დავამთავრეთ!” და შემდეგ ნება მიეცით ბავშვს აკეთოს ის რაც მას უნდა, ამბობს ლაიდერმანი. მომდევნო დღეს სცადეთ ოდნავ უფრო დიდი წიგნი. “ზოგიერთი ბავშვი ყოველთვის უფრო მეტად იქნება დაინტერესებული აქტიური თამაშით ვიდრე კითხვით” ამბობს ის. “დააფასეთ ეს და ნუ გადააქცევთ კითხვას არასასიამოვნო გამოცდილებად”. თუ თქვენი პატარა ფიზიკურად აქტიურია, მისთვის შესაძლებელია უფრო საინტერესო იყოს სხვა ტიპის აქტივობები ,რომელიც დაბლაა აღწერილი.

გადააქციათ ამბის მოყოლა ყოველდღიური ცხოვრების ნაწილად

“კითხვის უნარის განვითარება და სიყვარული შესაძლებელია უშუალოდ წიგნის კითხვის გარდა სხვა საშუალებებითაც მოახერხოთ”, ამბობს ლეიდერმანი. როდესაც ზიხართ მაგიდასთან ან მანქანაში, მოუყევით პატარას ამბები – ზღაპრები თქვენი ბავშობიდან “სამი დათვი” ან ისეთი ამბები, სადაც თქვენი შვილი იქნება მთავარი გმირი. შექმენით წიგნები თქვენი ბავშვის ნახატებით ან საყვარელი სურათების საშუალებით და მათ შესახებ მოუყევით ისტორიები – ან თვითონ ბავშვს თხოვეთ მოიფიქროს ამბავი მათ მიხედვით.

ეცადედ ყველგან გაამახვილოთ ყურადღება სიტყვებზე

სადაც არ უნდა წახვიდეთ, ეცადეთ დაანახოთ თქვენს პატარას, რომ სიტყვები ცხოვრების განუყოფელი ნაწილია. ამისთვის შეიძლება გამოიყენოთ მაცივრის მაგნიტები რომელზეც არის წარწერები. ზოგიერთ ოჯახში ნივთებსაც კი უკეთებენ ამ მიზნით წარწერებს, მაგალითად თაროებზე, რომელზეც ალაგებთ სათამაშოებს შეგიძლიათ მოუფიქროთ სახელები სათამაშოების კატეგორიების მიხედვით და მიაკრათ წარწერები. თუ თქვენი შვილი დადის საბავშო ბაღში, შეგიძლიათ პატარას ჩანთით გაატანოთ ფურცელზე დაწერილი დღის სიტყვა. მიუხედავად იმისა შეუძლია თუ არა ბავშვს უკვე წაიკითხოს სიტყვა “კატა” , ამ სიტყვის დანახვა ფურცელზე, რომელსაც თან ზედ დახატული იქნება ლამაზი ფისო, იქნება საკმაოდ საინტერესო რამ ბავშვისთვის და წაახალისებს ბავშის ინტერეს კითხვისადმი. თუ ეს ზედმეტად ამბიციური გგონიათ, შეგიძლიათ დახატოთ გული ან მომღიმარი სახე (სმაილი) და უბრალოთ მიაწეროთ “მე შენ მიყვარხარ”, რომელიც უფრო მეტ ინტერეს გამოიწვევს ბავშვში, რომ დაინტერესდეს სიტყვების უკან მდგარი მნიშვნელობებით.

ისაუბრეთ

ჰარვარდის უნივერსიტეტის მკვლევარების მტკიცებით ბავშვებს, რომლებიც იზრდებიან ისეთ ოჯახებში, რომელთა ტრადიციაც არის სადილის დროს ერთად საუბარი, აქვთ საკმაოდ მდიდარი ლექსიკონი. ესაუბრეთ თქვენს შვილს და ნუ შეგეშინდებათ გამოიყენოთ რთული სიტყვები. წაახალისეთ ბავშვის კითხვები და განმარტებები. სკოლამდელი ასაკის ბავშვები საკმაოდ ცნობისმოყვარენი არიან და მუდმივად აქვთ კითხვები მათ გარშემო არსებული სამყაროს შესახებ, ასე რომ თამამად გამოიკვლიეთ თქვენი შვილების ინტერესები მათთან ერთად.

აჩვენეთ თქვენი სიყვარული წიგნების მიმართ

თქვენს შვილს უნდა რომ თქვენ მოგბაძოთ. თუ ის ხედავს წიგნებს მთელს სახლში და თუ იცის, რომ თქვენ გიყვართ წაკითხვა, ყოველთვის როცა დრო გაქვთ, ის ისწავლის, რომ წიგნი ყოველდღიური ცხოვრების განუყოფელი ნაწილია. თქვენი წიგნებისადმი სიყვარულის მაგალითის ჩვენება ბავშვისთვის ბევრად უფრო ძლიერი საშუალებაა კითხვის სიყვარულის გასაღვივებლად, ვიდრე ის, რომ აიძულოთ თქვენი პატარა დაჯდეს და მოუსმინოს ზღაპარს რომელიმე თქვენს მიერ განსაზღვრულ დროს.

წყარო: www.babycenter.com
About these ads

Author: თამუნა გაბისონია

როგორც დედა და განათლების სპეციალისტი, ყოველთვის ვცდილობ გავეცნო ბავშვთა აღზრდის საკითხებზე ექსპერტთა მოსაზრებებს და სხვებსაც გავუზიარო ისინი ჩემი ბლოგის საშუალებით. ამავე დროს, ვცდილობ ვიყო ძალიან ახლოს ბავშვებთან და მათი ცხოვრებითაც კი ვიცხოვრო ხანდახან, რომ ექსპერტთა თეორიების მართებულობა, რეალობაში გადავამოწმო.

გაგვიზიარეთ თქვენი აზრი

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 123 other followers